بعقله 3355 .
40 - أعقل النّاس من ذلّ للحقّ فاعطاه من نفسه ، و عزّ بالحقّ فلم يهن إقامته ، و حسن العمل به 3356 .
41 - أعقل النّاس أنظرهم في العواقب 3368 .
42 - إنّ العاقل لا ينخدع للطّمع ( بالطّمع ) 3424 .
43 - إنّ العاقل من عقله في إرشاد ، و من رأيه في ازدياد ، فلذلك رأيه سديد ، و فعله حميد 3547 .
44 - إنّ العاقل يتّعظ بالأدب و البهائم لا تتّعظ إلّا بالضّرب 3560 .
45 - إنّ العاقل من نظر في يومه لغده ، و سعى في فكاك نفسه ، و عمل كند ، و با عقلش بر خواهش خود يارى جويد .
40 - خردمند ترين مردم كسى است كه براى حق و در مقابل آن ذليل گشته پيرو آن باشد ، پس از جانب خود آن را بخشيده ( اگر حق با ديگرى است حق دهد ) و به وسيله حق عزيز گشته يا حق را عزيز گرداند ، پس به پا داشتن حق و نيكوئى عمل به آن را خوار ندارد .
41 - عاقل ترين مردم نگاه كنندهترين آنهاست در عاقبت ها .
42 - براستى كه خردمند براى طمع ( يا به وسيله طمع ) فريب نخورد .
43 - براستى كه خردمند كسى است كه عقلش در راهنمائى به حق باشد ، و فردى است كه انديشهاش در افزونى و ازدياد قرار گيرد ، و به همين جهت رأى او استوار و محكم ، و كردارش ستوده خواهد بود .
44 - براستى كه خردمند به مجرد ادب پند گيرد ( يعنى با درس و تعليم ) و چارپايان پند نخواهند گرفت مگر بزدن .
45 - براستى كه عاقل كسى است كه در امروزش براى فرداى خود نظر كرده ، و در آزاد كردن نفسش بكوشد ، و براى آنچه برايش از آن چارهاى نبوده ، و گريزى
هداية العلم وغرر الحكم ( گفتار امير المؤمنين على ( ع ) ) ( همراه با ترجمه فارسى هداية العلم و غرر الحكم ) ( فارسى ) — صفحة 977
مساهمون: عبد الواحد الآمدى التميمي
ص٩٧٧