حق را بگوييد و براى پاداش - آن جهان - كار كنيد ، و با ستمكار در پيكار باشيد و ستمديده را يار . شما و همهء فرزندانم و كسانم و آن را كه نامهء من به دو رسد ، سفارش مىكنم به ترس از خدا و آراستن كارها ، و آشتى با يكديگر ، كه من از جدّ شما ( ص ) شنيدم كه مىگفت : « آشتى دادن ميان مردمان بهتر است از نماز و روزهء ساليان » . خدا را ! خدا را ! در بارهء يتيمان ، آنان را گاه گرسنه و گاه سير مداريد ، و نزد خود ضايعشان مگذاريد . و خدا را ! خدا را ! همسايگان را بپاييد كه سفارش شده پيامبر شمايند ، پيوسته در بارهء آنان سفارش مىفرمود چندان كه گمان برديم براى آنان ارثى معين خواهد نمود . و خدا را ! خدا را ! در بارهء قرآن مبادا ديگرى بر شما پيشى گيرد در رفتار به حكم آن . و خدا را ! خدا را ! در بارهء نماز ، كه نماز ستون دين شماست . و خدا را ! خدا را ! در حق خانهء پروردگارتان ، آن را خالى مگذاريد چندان كه در اين جهان ماندگاريد ، كه اگر - حرمت - آن را نگاه نداريد به عذاب خدا گرفتاريد . و خدا را ! خدا را ! در بارهء جهاد در راه خدا به مالهاتان و به جانهاتان و زبانهاتان ! بر شما باد به يكديگر پيوستن و به هم بخشيدن . مبادا از هم روى بگردانيد ، و پيوند هم را بگسلانيد . امر به معروف و نهى از منكر را وامگذاريد كه بدترين شما حكمرانى شما را بر دست گيرند ! آن گاه دعا كنيد و از شما نپذيرند . پسران عبد المطلب ! نبينم در خون مسلمانان فرو رفتهايد - و دستها را بدان آلوده - و گوييد امير مؤمنان را كشتهاند ! بدانيد جز كشندهء من نبايد كسى به خون من كشته شود . بنگريد ! اگر من از اين ضربت او مردم ، او را تنها يك ضربت بزنيد و دست و پا و ديگر اندام او را مبريد كه من از رسول خدا ( ص ) شنيدم مىفرمود : « بپرهيزيد از بريدن اندام مرده هر چند سگ ديوانه باشد . » ! 322
نهج البلاغة ( فارسي ) — صفحة 321
مساهمون: خطب الإمام علي ( ع )
ص٣٢١