خط مكتبى به عنوان يك نيروى سياسى و اجتماعى و نفوذ يافته در هيأت حاكمه كه در تصميم گيريها و اشراف بر حيات دينىِ جامعه نيز بى تأثير نبودند ، تجلّى پيدا كرد .
دوران امام هادى ، به تجلّى قدرت خط مكتبى در تمام زمينهها متمايز بود .
اگر چه نظام عبّاسى همواره و بويژه در دوران متوكّل عبّاسى به قدرت سركوب خويش متمايز بود .
شايد بتوان از برخى از شواهد تاريخى زير ، به اوضاع و احوال شيعيان در دوران امامت امام هادى پى برد :
1 - در حديث مفصلى كه شيخ كلينى در مورد آنچه كه پس از وفات امام جواد عليه السلام رخ داد روايت كرده ، آمده است :
« چون ابو جعفر ( امام جواد ) درگذشت از خانهام بيرون نيامدم تا آنكه دانستم سران طايفه ( شيعه ) نزد محمّد بن فرج الرخجى كه از اصحاب موثق امام رضا و امام جواد و وكيل امام هادى بود گرد آمده در بارهء امر ( امامت ) به رايزنى مىپردازند » . « 1 »
اين روايت بيانگر آن است كه شيعيان در آن روزگار مجالسى داشتند كه در آنها در بارهء امور بسيار مهم به گفتگو و رايزنى مىنشستند . يكى از اين امور مهم ، شناخت امام و بيعت با او و پذيرفتن دستوراتش بوده است . آنان پس از وفات امام جواد عليه السلام ، به خاطر وجود اخبار صحيحى كه در دست داشتند ، بر امامت امام هادى اجماع كردند . در پايان اين روايت آمده است : همهء كسانى كه در آن مجلس بودند به امامت امام هادى تسليم شدند .
هامش
( 1 ) - چنان كه گفته شد اين حديث مفصل است و ما تنها به نقل قسمتى كه در اينجا ضرورى مىنمود پرداختيم . بحار الانوار ، ج 50 ، ص 120 .