نكرده است . همچنين روزگار امام رضا و امام جواد را درك كرده و از آنها حديث نقل كرده است . سر انجام وى در سال 217 ه . ق از دنيا رفت . « 1 »
نفوذ در دستگاه حكومت
شايد يكى از روشنترين دلايل قدرت جنبش مكتبى در روزگار امام كاظم عليه السلام گسترش نفوذ عناصر اين جنبش در دستگاه حكومت و برخى از نهادهاى رسمى آن بوده باشد و بعيد نيست كه رأس نظام نيز از اين حركت و هوادارى دست اندركارانش از اهل بيت عليهم السلام و لو بطور اجمالى مطلع بوده است ، امّا به خاطر وجود علل و عواملى از كودتا عليه آنان احساس ناتوانى مىكرده است .
پيش از نقل برخى از ماجراهاى تاريخى در بارهء اين نفوذ بايد بدانيم كه استحكام شبكهّ سازماندهى كه جنبش مكتبى از آن سود مىبرد و توانسته بود عناصر خود را در سطوح مختلف و در نهادهاى گوناگون و حساس نظام جاى دهد مىتواند نمونه خوبى براى سازمانها و تشكيلات مكتبى در هر جا قلمداد شود .
1 - به نظر مىرسد كه برخى از استانداران و يا به تعبير آن روز ، واليان ، به جنبش وابسته بودند . به عنوان مثال شهر رى يكى از مراكز اهل سنّت در آن روزگار بود ، با وجود اين والى اين شهر در جرگه دوستداران و هواخواهان اهل بيت جاى داشت . اين نكته را مىتوان از كتاب « قضاء حقوق المؤمنين » نوشته ابو على بن طاهر الصورى به اسنادش از مردى از اهالى رى دريافت . وى در اين كتاب گويد : يكى از كُتّاب يحيى بن خالد بر ما والى شد . مقدارى بقاياى خراج از او بر عهدهام بود كه اگر آن را مطالبه مىكرد فقير مىشدم . مىترسيدم كه او مرا
هامش
( 1 ) - بحارالانوار ، ج 48 ، ص 179 . شرح مشيخه فقيه ، ص 56 - 57 .