ادعا كرده بود ، خوددارى كند ، بالاخره او هم خواهد گفت كه أَنَا رَبُّكُمُ الْأَعْلى .
هنگامى كه انسان مأمور به اطاعت از كسى شود ، آن هم نه به خاطر ثروت و يا هواخواهى بلكه به خاطر فرمان خدا ، آنگاه دلش از غبار تكبر صاف و پاك شود . بدترين كوته انديشى مردم به هنگام بعثت پيامبران عليهم السلام همين عامل بوده ، چون آنان با خود مىانديشيدند كه چگونه مىشود از انسانهايى هماند خود فرمان برند ؟ ! خداوند در قرآن كريم از قول آنان چنين نقل مىكند :
فَقَالُوا أَبَشَراً مِنَّا وَاحِداً نَتَّبِعُهُ إِنَّا إِذاً لَفِي ضَلَالٍ وَسُعُرٍ « 1 » .
« آيا ما بشرى از جنس خودمان را پيروى كنيم ؟ در اين صورت ما گمراه و در آتشها خواهيم بود . »
برخى ساده لوحان مىپرسند : چرا خداوند مردم را با فرمانبردارى از پيامبران و امامان كه از همين مردمان عادىاند ، امتحان مىكند ؟ آيا بهتر نبود كه خداوند پيامبران را به نيروهايى خارق العاده و ثروتهاى هنگفت و فرزندان و ياران بى شمار مجهز مىكرد تا مردم در اطاعت از آنان كمتر چون و چرا كنند ؟ !
هرگز . . . زيرا در اين صورت فلسفه امتحان و ابتلا ، از بين مىرفت و اطاعت مردم از آنان براى پاك كردن دلها از تكبر نبود و در نهايت فرمانبرداران پاك و منزه نبودند تا شايستهء ورود به بهشت باشند ، بهشتى كه جايگاه بندگان پاكى است كه خود را از هرگونه شائبهء شرك و كبر مبرا داشتهاند .
امير مؤمنان امام على عليه السلام اين فلسفه را چنين توضيح مىدهد :
« خدا اگر مىخواست آدم را از نورى كه پرتوش چشمها را مىزند و زيبائيش خردها را مبهوت مىكند و بوى خوشش دلها را مىبرد ، بيافريند هر آينه مىآفريد . اگر او را چنين مىآفريد سرها در برابرش فرود مىآمد و فرشتگان به آسانى از امتحانى كه خداوند براى
هامش
( 1 ) - سورهء قمر ، آيهء 24 .