بى نياز مىگشتند . به كسى كه به پيامبر صلى الله عليه و آله نزديك مىشد در حالى كه مردم از وى دورى مىگزيدند . با او نماز مىگزارد در زمانى كه مردم مشرك بودند و در ركاب رسول خدا جهاد مىكرد . در وقتى كه مردم از پيش روى آنحضرت مىگريختند ، و با او به نبرد مىآمد در حالى كه ديگر مردمان از يارى وى باز مىايستادند . او پيامبر صلى الله عليه و آله را تصديق مىكرد در حالى كه ديگران وى را دروغگو مىشمردند . به او كه سابقهء كسى در اسلام همسنگ سابقهء او نيست
او اينك از شما يارى مىطلبد و به سوى حقّ فرا مىخواند و شما را فرمان مىدهد كه به سويش رهسپار شويد تا او را در برابر مردمى كه پيمانشان را با وى زير پا نهادهاند و ياران صالحش را كشته و عاملانش را مثله كرده و بيت المالش را به غارت بردهاند ، حمايت و يارى كنيد . خداوند شما را مرحمت كند ، به سوى او حركت كنيد . پس به معروف امر كنيد و از منكر جلوگيرى نماييد و در صحنهاى كه صالحان حاضر مىشوند ، شما نيز حضور يابيد . . . » .
بدين سان قسمت نخست خطبهء امام حسن پايان مىپذيرد . وى در آغاز اين خطبه نخست دستور صاحب حكومت ( على عليه السلام ) را از روى نامهاى كه امام به دو سپرده براى مردم مىخواند و سپس خود شخصيّت بر جستهء خليفه را مورد شرح و توضيح قرار مىدهد تا بدين وسيله مردم خليفه را امين دين و دنياى خود قلمداد كنند . آنگاه به بررسى فتنهء اصحاب جمل مىپردازد تا روح انسانى كه آنان را به دفاع از مقدّسات وامىدارد ، برانگيزد و در پايان از بُعد دينى با آنان سخن مىراند و بدين ترتيب به كمال مقصود خويش دست مىيابد .
امام حسن عليه السلام پس از اين سخنرانى ، خطبه ديگرى نيز ايراد كرد كه شور و حماسه در آن موج مىزد . وى طىّ اين خطبه مردم را به جهاد دعوت مىكرد و سرانجام در پس سخنرانيهاى آتشين وى ، شمار بسيارى از كوفيان به قصد يارى اميرمؤمنان به گرد وى جمع شدند . نا گفته نماند كه به دنبال اين سخنرانيها
هدايتگران راه نور ، زندگينامه چهارده معصوم (ع) (فارسى) — صفحة 334
مساهمون: شريعت
ص٣٣٤