نخست بر بالين اصحاب پيامبر و سپس بر سر جنازهء ياران خود روانه شد و همه را به خاك سپرد . بسيارى از ياران امام شهيد شده بودند . امّا شمار كشتگان سپاه معاويه بيشتر بود . « 1 »
امام نبردها را رهبرى مىكند
در صفين امام عليه السلام با دلاورى و قهرمانى و مواضع راستين خويش تجلّى وصف ناپذيرى داشت . او در اين هنگام شصت سال از عمرش مىگذشت و در طول اين مدّت مصايبى بر او فرود آمده بود كه اگر يكى از آنها بر كوهى سترگ فرود مىآمد ، از هم مىپاشيد . امّا او رهبر استوارى بود و هميشه بر بلنداى كمال سير مىكرد و اوج مىگرفت .
تحركات امام در صفين گوشهاى از اين روح شگرف و ايمان راستين او را نمودار مىكند . آنحضرت به معاويه نامهاى نگاشت كه : خود به نبرد من در آى و اين دو سپاه را از خونريزى و كشتار بر كنار دار . پس هر كدام از ما اگر ديگرى را كشت ، خلافت از آنِ او باشد .
بدين شجاعت بنگريد كه چگونه آنحضرت ، داوطلبانه حاضر است جان خود را فداى مسلمانان سازد امّا معاويه در پاسخ امام يك كلمه گفت : « من به نبرد با هماوردى متهور و شجاع علاقه ندارم » . آنگاه به عمرو كه او را بر مبارزه با على تشويق مىكرد و مىگفت : على دربارهء تو انصاف به خرج داده ، نگريست و گفت : اى عمرو ! شايد تو بدين مبارزه
هامش
( 1 ) - في رحاب أئمّة اهل البيت ، ص 159 .