حجاجى كه در منى گرد آمده بودند ، بخواند . در آن سوره ، به صراحت اعلان شد كه مشركان از اين پس نبايد به مسجد الحرام وارد شوند . زيرا نجس هستند و خداوند از آنان بيزار است . همچنين در آن سوره آمده بود كه هيچ عهد و پيمانى از مشركان پذيرفته نيست و ريختن خون مشركان پس از چهار ماه ديگر ، بر مسلمانان حلال و رواست .
پس از اين اعلان ، هيچ كس در جزيرة العرب نبود كه اظهار شرك كند ، مگر گروههايى اندك كه از ترس مسلمانان گريخته بودند و پنهانى بر كيش گذشتهء خود پافشارى مىكردند .
پيامبر درصدد جنگ با روم برآمد . عدهاى از سپاهيان رومى در ديار شام كه امارتى عربى ولى تحت نفوذ امپراتورى روم بود ، به سر مىبردند .
پيامبر همراه سپاهيان اسلام كه تعداد آنان بيش از سى هزار نفر بود و ده هزار تنازآنان سواره ومجهز به سلاحهاى كامل بودند ، به سوى نيروهاى رومى حركت كرد .
اين اقدام پيامبر به خاطر شايعهاى صورت گرفت كه در مدينه بر سر زبانها افتاده بود .
مردم مىگفتند سپاه روم انديشهء جزيرة العرب و سركوب مسلمانان را در سر دارد . امّا وقتى پيامبر با سپاهيانش به منطقه تبوك رسيد ، دانست كه اين شايعه بىاساس و دروغ بوده است . لذا با مردم آن ديار از در آشتى درآمد و بر « رومه » دست يافت . آنگاه پيامبر پس از آنكه مرزبانانى از مردم خطهء شام وحجاز برضددشمنانبه كار گماشت و تخم ترس و رعب
هدايتگران راه نور ، زندگانى پيامبر گرامى اسلام محمد مصطفى (ص) (فارسى) — صفحة 69
مساهمون: شريعت
ص٦٩