مجازات كند ، حوادث سويى ( كه براى مؤمنان انتظار مىكشند ) تنها بر خودشان نازل مىشود ، خداوند بر آنان غضب كرده و آنها را از رحمت خود دور ساخته ، و جهنم را براى آنها آماده كرده ، و چه بد سرانجامى است . ( 6 )
لشكريان آسمانها و زمين تنها از آن خداست ، و خداوند شكست ناپذير و حكيم است . ( 7 )
تفسير :
در تفسير اين فتح اختلاف است بعضى گويند منظور فتح مكّه است كه خدا آن فتح را به پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله در هنگام بازگشت از حديبيه وعده داد ، و از جابر روايت شده كه ما از فتح مكّه آگاه نشديم مگر در روز حديبيه « 1 » . و خداوند طبق روشى كه در خبر دادن دارد از اين فتح به صورت ماضى خبر داده است و چون وقوعش حتمى است [ مضارع محقّق الوقوع در حكم ماضى است ] گويى اين كار انجام گرفته است .
بعضى گويند مقصود فتح حديبيه است و روايت شده كه چون پيامبر خدا صلّى اللَّه عليه و آله از حديبيه برگشت مردى از اصحاب پيامبر به آن حضرت گفت اين كه فتحى نبود ما را از حجّ و قربانى بازداشتيد پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله فرمود : اين بد سخنى است حديبيه بزرگترين فتحهاست و مشركان راضى شدند كه شما را براحتى از سرزمين خود دور سازند و با تضرّع و زارى به شما امان دهند و از شما حركتى ديدند كه برايشان ناخوشايند بود « 2 » . از زهرى روايت شده كه فتحى بزرگتر از حديبيه نبوده است به اين دليل كه مشركان با مسلمانان در آميختند و سخنانشان را شنيدند و اسلام در دلهايشان متمركز شد و در طىّ سه سال جمع بسيارى مسلمان شدند و شمار طرفداران اسلام زياد
هامش
( 1 ) - عن جابر ، ما كنّا نعلم فتح مكّة الا يوم الحديبيّة .
( 2 ) -
روى انّ رسول اللَّه صلّى اللَّه عليه و آله لمّا رجع من الحديبيّة قال رجل من اصحابه ما هذا بفتح لقد صدّونا عن البيت و صدّ هدينا فقال صلّى اللَّه عليه و آله بئس الكلام هذا بل هو اعظم الفتوح قد رضى المشركون ان يدفعوكم عن بلادهم بالراح و يسألوكم القضيّة و رغبوا اليكم فى الامان و قد رأوا منكم ما كرهوا .