حضرت مىآمرزد و به دليل پيوندى كه ميان امّت و پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله وجود دارد نسبت دادن گناهان امّت پيامبر به آن حضرت نيكوست و روايت مفضّل بن عمر از حضرت صادق عليه السّلام آن را تأييد مىكند از امام صادق عليه السّلام در مورد اين آيه سؤال شد حضرت فرمود : به خدا پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله هيچ گناهى نداشته ولى خداوند سبحان براى پيامبر ضمانت كرد كه گناهان گذشته و آيندهء شيعيان على عليه السّلام را بيامرزد « 1 » .
2 - تأويل ديگر را سيّد مرتضى قدّس اللَّه روحه نقل كرده كه « ذنب » مصدر است و اضافه شدن آن به فاعل و مفعول جايز است و مقصود در اين جا اين است كه خدا گناهان اوّليهء امّت پيامبر را كه بيرون راندن حضرت از مكّه بوده و گناهان بعدى آنها را كه مانع شدن آن حضرت از ورود به مسجد الحرام است مىآمرزد يعنى خدا گناهى را كه امّت نسبت به تو روا داشت و آن بيرون راندنت از مكّه و مانع شدن از ورودت به مسجد الحرام بود ، مىآمرزد ، بنا بر اين « ذنب » در اينجا به مفعول خود اضافه شده است و چون « ذنب » بر معناى اخراج و بازداشتن از عمل حمل شده است و بدون واسطهء حرف جرّ متعدّى شده از اين رو آمرزش ، غرض و علّت فتح واقع شده است ، بنا بر اين ، مقصود از آمرزش ، بر طرف ساختن احكام مشركان و برداشتن آن احكام از آنهاست و نيز پوشاندن اين عيب بر آن حضرت با فتح مكّه و وارد شدن به آن شهر در آينده مىباشد و اگر مقصود خداوند آمرزيدن گناهان پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله بود معنى نداشت كه آمرزش گناهان هدف از فتح مكّه باشد .
وَ يُتِمَّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكَ
؛ با پيروز ساختن تو بر تمام اديان و بالا گرفتن كارت و باقى ماندن دينت در دنيا نعمت را بر تو تمام مىكند و در آخرت جايگاهى رفيع به تو مىدهد .
وَ يَهْدِيَكَ صِراطاً مُسْتَقِيماً
؛ تو را به راهى هدايت مىكند كه رهروش را به بهشت
هامش
( 1 ) -
مفضّل بن عمر عن الصّادق عليه السّلام انّه سئل عن هذه الآية فقال عليه السّلام و اللَّه ما كان له ذنب و لكنّ اللَّه سبحانه ضمن له ان يغفر ذنوب شيعة علىّ عليه السّلام .