فَتَوَلَّ عَنْهُمْ
؛ بنا بر اين از كسانى كه آنها را دعوت كردهاى و پاسخ مثبت ندادهاند روى بگردان و در اين اعراض ملامتى بر تو نيست . پس از اين كه در تبليغ رسالت و دعوت خويش سعى و تلاش كردهاى .
وَ ذَكِّرْ
؛ يادآورى و موعظه را رها نكن چرا كه يادآورى براى مؤمنانى كه موحّد و خدا شناسند سودمند است .
از على عليه السّلام روايت شده كه چون
« فَتَوَلَّ عَنْهُمْ »
نازل شد بر ما سخت آمد و چون و « ذكّر » نازل گشت دلخوش شده و آرامش يافتيم .
وَ ما خَلَقْتُ الْجِنَّ وَ الْإِنْسَ
؛ جنّ و انس را نيافريدم مگر براى عبادت و از تمامشان جز عبادت چيزى نخواستم ، و مقصود از آفرينش جنّ و انس اين بوده كه آنها را در معرض ثواب قرار دهم و آن جز با انجام عبادات به دست نمىآيد .
ما أُرِيدُ مِنْهُمْ مِنْ رِزْقٍ وَ ما أُرِيدُ أَنْ يُطْعِمُونِ
؛ يعنى در فراهم ساختن روزى و زندگانى آنها از آنان كمك نمىخواهم بلكه روزى آنها را به مقدارى كه مصلحتشان در آن است به آنها عطا مىكنم .
وَ ما أُرِيدُ أَنْ يُطْعِمُونِ
؛ نمىخواهم كه يك نفر از آفريدگانم را روزى بدهند و خداوند به اين دليل روزى دادن آفريدگان را به ذات خود نسبت داده است كه تمام آفريدگان عيال و روزى خور اويند و هر كس عائلهء شخصى را روزى دهد گويى خود آن شخص را روزى داده است .
إِنَّ اللَّهَ هُوَ الرَّزَّاقُ
؛ خداست كه تمام آفريدگان و بندگانش را روزى مىدهد و نياز به ياور و معين ندارد .
« ذُو الْقُوَّةِ »
خداوندى كه ناتوانى و سستى در ذات كبريايى او راه ندارد .
« الْمَتِينُ »
كسى است كه سخت نيرومند و بر هر كارى تواناست ، گويند ، متن متانة ، يعنى او بسيار نيرومند است .
« ذَنُوبِ »
سطل بزرگ است و اين نوعى تمثيل است و اصل آن در مورد سقّاهايى