تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير جوامع الجامع (فارسى) — صفحة 295

مساهمون:

ص٢٩٥
شكيبايى در برابر منكرين از او پيروى مىكرده است .
إِذْ جاءَ رَبَّهُ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ
؛ كلمهء « إذ » يا به مشايعت كه در معناى شيعه است متعلّق است و در تقدير چنين است : و إنّ ممّن شايعه على دينه و تقواه حين « جاء ربّه بقلب سليم » لإبراهيم ؛ براستى كسى كه نوح را در دين و تقوى پيروى كرد ، هنگامى كه با قلب سليم به درگاه خدا رو آورد ، ابراهيم است ، و يا به فعل محذوف اذكر متعلّق است و معنا اين است كه به ياد آور هنگامى كه ابراهيم دلش را براى خدا خالص كرد و از هر چيزى جز خدا پاك ساخت و دلش به هيچ چيز جز خدا تعلّق نداشت . و كلمهء « جاء » را براى چنين مفهومى مثال قرار داده است .
أَ إِفْكاً آلِهَةً دُونَ اللَّهِ تُرِيدُونَ
؛ كلمهء « إفكا » مفعول له است و در تقدير چنين است : أ تريدون آلهة من دون اللَّه افكا ؛ آيا غير از خدا ، خدايانى را براى دروغ و باطل بودنشان بر مىگزينند ؟ و به سبب توجّه و عنايت به آن مقدّم شده است ، همچنين بر مفعول به ( آلهة ) نيز مقدّم شده است ، زيرا پيش ابراهيم مهمّ اين است كه به مشركان بفهماند كه در شركشان بر دروغ و باطل هستند . و رواست كه « افكا » مفعول به باشد يعنى به عوض خداوند ، افك و دروغى را اراده كرده‌ايد . سپس با گفتن « آلهة » كلمهء « افك » را چنين تفسير كرده است كه خدايان شما خود افك و دروغ هستند . و ممكن است كه « افكا » حال باشد ، يعنى آيا شما جز خدا ، خدايانى را اراده كرده‌ايد در حالى كه همه افك و دروغند .
فَما ظَنُّكُمْ بِرَبِّ الْعالَمِينَ
؛ پس گمان شما به كسى كه شايستهء عبادت و پرستش است چيست ؟ زيرا در حقيقت كسى كه پروردگار جهانيان است شايسته است كه آنها او را عبادت و پرستش كنند ، بنا بر اين چه گمان كرده‌ايد كه به خاطر عبادت بتها پرستش او را ترك كرده‌ايد ، يا مقصود اين است كه هيچ چيزى در گمان و وهم ، نمىتواند مانع پرستش او شود ، يا معنا اين است كه شما چه گمانى مىكنيد و خداوند با شما چه بايد بكند در صورتى كه غير او را پرستش مىكنيد .
تفسير جوامع الجامع (فارسى) — صفحة 295 | الشيخ الطبرسي / شادمهرى