محلّا منصوب است .
فَما ذا تَأْمُرُونَ
؛ عبارت « تأمرون » يا از مادّهء مؤامره است كه به معناى مشاوره و مشورت كردن است ( يعنى شما چه نظر مىدهيد ) ، يا از مادّهء ( امر ) كه ضد نهى است مىباشد [ در اين جا ممكن است به ذهن خطور كند كه فرعون با آن كه خود را خدا مىدانست چطور ممكن است به زير دستان خود بگويد به من دستور بدهيد ، جواب اين است كه ] فرعون با ديدن دو معجزهء حضرت موسى چنان مبهوت و دهشت زده شد كه موقعيت خود را فراموش كرد و بردگان را آمر و خود را كه خداى آنها مىدانست مأمور قرار داد و به خطرى كه از طرف حضرت موسى احساس كرد كه ممكن است بر مملكت و سلطنتش چيره شود اعتراف كرد . [ در حقيقت به عجز و ناتوانى خود ، در برابر قدرت و معجزهء حضرت موسى اقرار كرد ] .
لفظ « ما ذا » يا به اعتبار اين كه به معناى مصدر است و يا به اين اعتبار كه مفعول به است منصوب است همانطور كه عرب مىگويد : أمرتك الخير .
قالُوا أَرْجِهْ
، أرجئه نيز خوانده شده است و توضيح آن در پيش گذشت .
يَوْمٍ مَعْلُومٍ
؛ روز معلوم همان روز زينت است « 1 » كه وقت آن هنگام ظهر بود ، زيرا حضرت موسى از روز زينت همان وقت ظهر را معيّن كرده بود .
هَلْ أَنْتُمْ مُجْتَمِعُونَ
؛ ظاهر عبارت استفهام و كند شمردن اجتماع آنها است ، لكن مراد و منظور اصلى به كنايه تشويق به عجله كردن در اجتماع است و از اين مقوله است جملهء : تأبّط شرّا شاعر گفته است : هل أنت باعث دينار لحاجتنا « 2 » گرچه جمله
هامش
( 1 ) - اشاره به آيهء 59 سورهء طه است ، گفت : وعده گاه شما روز زينت ( عيد ) است ، نيمروزى كه مردم در آن اجتماع مىكنند .
( 2 ) - مصراع آخرش : أو عبد ربّ اخاعون بن مخراق . معناى كامل : آيا تو دينار [ اسم مردى است ] يا عبد ربّ ، برادر عون بن مخراق را براى رفع نياز ما مىفرستى ؟