حكمت 449 ) * ( من هانت عليه نفسه فلاتأمن شره . ) * ( امام هادى عليه السلام ) * ( من كرمت عليه نفسه هانت عليه الدنيا ( ) * تحف العقول ، صفحهء 278 از امام سجاد عليه السلام ) نهج البلاغه ، خطبهء 84 ، صفحهء 181 : * ( الصادق على شفا منجاة و كرامة و الكاذب على شرف مهواة و مهانة . ) * در دفتر 89 گفتيم كه * ( و لقد كرمنا بنى ادم ) * ارجاع به كرامت ذاتى انسان و احساس حيثيت ذاتى الهى عقلانى مجرد انسان است . امروز تناقضى كه وجود دارد در اين است كه دم از حيثيت ذاتى و ارزشهاى عالى انسانى مىزنند در حالى كه انسان را يك ماشين منتها پيچيده تر مىدانند .
قرآن كريم : * ( و لاتطع كل حلَّاف مهين . هماز مشاء بنميم . ) * اين بحث در بحث « فعل طبيعى و فعل اخلاقى » كه ملاك فعل اخلاقى از نظر اسلام چيست ، مفيد است ، مىتواند مبناى مستقلى شمرده شود و هم ضامن اجرايى مفيدى . پس معيار فعل اخلاقى آن است كه از احساس كرامت و عزت و حريت نفس ناشى شود و فعل طبيعى آن است كه ناشى از يك سلسله حاجتهاى طبيعى باشد .
اين بحث پس از بحثى كه در مسجد ارگ ( دههء دوم محرم 95 ) دربارهء فلسفهء اخلاق كرديم و نظريه ها دربارهء اينكه اخلاق از مقولهء محبت است يا از مقولهء دانش است و يا از مقولهء اراده و يا وجدان و يا زيبايى و يا پرستش و بالاخره مقولهء پرستش را انتخاب كرديم ، مناسب است . در آنجا گفتيم كه انسان با عمل اخلاقى ، ناآگاهانه خدا را پرستش مىكند . همچنان كه شناخت فطرى خدا شناختى ناآگاهانه است يعنى علم به علم نيست ، شناخت قوانين خدا ( اسلام فطرى ) نيز ناآگاهانه است و با نوعى شامهء روحى صورت مىگيرد - رجوع شود .
يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 500
مساهمون: مرتضى مطهرى
ص٥٠٠