جلد . . . شرح ابن ابى الحديد ، چاپ بيروت ، صفحه . . . بحث جامعى در اين زمينه دارد .
4 . عامل شعوبيگرى كه از قرن دوم پيدا شد . اخبار و روايات در مدح بلاد از قبيل مدح بيهق و قزوين و اخبار و روايات در مدح اقوام و ملل ، غالباً از اين نوع است .
5 . عامل صليبى گروه اول كافى بود كه در هر موضوعى شده اظهار وجودى بكنند كه نشانهء فضيلت خودشان باشد كه طرف خطاب پيغمبر شدهاند يا در آن جلسه حضور داشتهاند .
گروه دوم هدفشان مشوّه ساختن چهرهء دين و مغشوش ساختن دين بوده به اساطير ، مخصوصاً افسانه هاى بنى اسرائيل . از آن جمله است داستان يعفور كه در بحار مكرر نقل شده است .
هدف گروه سوم هم كاملًا روشن است : بالا بردن مقام پيشواى خود و پست كردن پيشوايان ديگر . داستان مباحثهء امام جواد با علماى معاصر خود معروف است كه در مقابل * ( الحسن و الحسين سيدا شباب اهل الجنة ) * ، « ابوبكر و عمر سيدا كهول اهل الجنة » را وضع كردند و همچنين . . .
هدف گروه چهارم پايين آوردن مقام عرب و بالا بردن مقام قوم و قبيله و ملت خود است . حديث « ولدت فى زمن الملك العادل » از اين قماش است .
هدف گروه پنجم نيز تضييع و خراب كردن اسلام است با وضع و جعل تاريخهاى بىاساس كه نمونه هاى فراوانى از اين قبيل در كتب اروپاييان هست . شبلى نعمان حتى از فرنسيس بيكن داستان مجعول « پيغمبران را تكبرى نيست » نقل مىكند .
يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 475
مساهمون: مرتضى مطهرى
ص٤٧٥