انقراض تا فتح اسكندريه به دست مسلمين چه حالى داشته است ؟
براى به دست آوردن سرنوشت كتابخانهء اسكندريه سه مطلب بايد به دست داده شود . يكى اينكه مصر پس از بطالسه چه وقتى در تصرف روم درآمد و تا كى در تصرف روم بود و آيا اسلام مصر را از روم انتزاع كرد ؟ دوم اينكه روم از كى به مسيحيت گرويد و چقدر از مردم مصر مسيحى بودند ؟ مطلب سوم وضع مردم خود مصر است از لحاظ انقسام به يعاقبه و نساطره و به عبارت ديگر تك ماهيتى و دوماهيتى بودن .
5 . در جلد اول تاريخ آلبرماله ، صفحهء 326 اشاره اى اجمالى به تاريخ مصر پس از اسكندر تا افتادن به دست روميها مىكند و از صفحهء 328 تا 330 به كتابخانه و موزه و نويسندگان اسكندريه اشاره مىكند و از صفحهء 332 به بعد غلبهء روم بر يونان را ذكر مىكند .
6 . ايضاً رجوع شود به جلد دوم آلبرماله ، صفحات 114 تا 120 ، جنگ روم و يونان و غلبهء روم بر يونان .
7 . راجع به تغيير مذهب قسطنطين ، رجوع شود به جلد دوم آلبرماله ، صفحات 334 تا 338 .
8 . راجع به ژوستى نين ، رجوع شود به آلبرماله ، جلد 3 ، صفحات 41 تا 54 .
9 . تاريخ تمدن اسلام جرجى زيدان ، ترجمهء فارسى ، جلد . . .
صفحات . . . مىخواهد با سفسطه اثبات كند كه [ آتش سوزى كتابخانهء اسكندريه به دست مسلمين ] حقيقت داشته است .
10 . ميراث فرهنگ ايران دكتر محمدى كه از جرجى زيدان پيروى كرده است و حتى مىخواهد راجع به كتاب سوزى ايران هم نظر مثبت بدهد .
11 . رسالهء كتابخانهء اسكندريه شبلى نعمان كه نفى مىكند و مستدل بحث مىنمايد .
12 . مجلهء سخن 4 : 7 ، مقالهء مجتبى مينوى در دروغ بودن اين كتاب سوزى
يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 460
مساهمون: مرتضى مطهرى
ص٤٦٠