مناسب براى آنان فراهم كرده است .
تنوع در كار ، از عوامل تربيت :
در ممالك پيشرفته كه تنوع در كار ، خود يكى از عوامل تربيت شناخته مىشود آزمونهاى بىشمارى براى راهنمايى اطفال و جوانان و كشف استعدادهاى درونى آنها موجود است . به وسيلهء اين امتحانات مىتوان جوانان را به شغلى كه مناسب حال روحى آنان باشد تشويق و ترغيب نمود . در كارهاى يدى و حرفه هاى كوچك و صنايع دستى ، آزمون كمك بسيار مؤثرى است ولى در خصوص شغلهاى مهمتر از قبيل طب ، قضاوت ، ادبيات ، سياست و غيره بايد منتظر بود كه تحول بلوغ ، گذشته و جوان از نظر رشد قواى هوشى و شعورى و تمايلات به مرحلهء كاملترى رسيده باشد . چه بسا استعدادهاى تخصصى ابتدا نمايان نبوده و در مراحل بعدى تظاهر مىنمايد .
اصل تنوع در كار براى هر فرد و پرهيز از تربيت يك بعدى :
جوانان را بايد تشويق كرد كه در كار خود اصل تنوع را مرعى دارند و دست و حواس خود را به انواع و اقسام كارهاى يدى ، چشيدن غذاهاى متنوع ، شنيدن موسيقى و ديدن مناظر متعدد آشنا ساخته و ذوق تنوع در زندگى را پيدا كنند و از نظر هوشى به مجالست و مصاحبت با افراد مختلف رغبت نمايند . . .
دو سيستم در استفاده از تنوع يا تخصص :
مشى تمدن اروپايى در اين است كه افراد را به آموختن حرفه هاى متنوع وا مىدارد و در عين حال اصل تنوع را در آموزش و پرورش رعايت مىنمايد ، يعنى هركس در ضمن آموختن حرفه و شغلى كه با استعداد و روحيهء او مناسب است به تكميل معلومات عمومى نيز پرداخته و از مصاحبت با كليهء افراد مردم از هر قوم و ملتى كه باشند لذت برد و براى اين منظور ، ايده آل تربيت اروپايى اين است كه شخصيت را به حد اعلاى افاده و استفاده برسانند . در صورتى كه در مقابل اين تمدن ، خط مشى بعضى ممالك ديگر بر آن است كه از هر فرد منتهاى قدرت او را در حرفه اى كه به او سپرده شده گرفته تا سطح تمدن عمومى و قدرت مملكتى را به حد اعلاى امكانات
يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 444
مساهمون: مرتضى مطهرى
ص٤٤٤