دو آيهء دوم :
الف . و لقد ذرأنا لجهنم كثيراً من الجن و الانس .
ب . ان شر الدواب عند الله الصم البكم الذين لايعقلون .
6 . بحارالانوار ، جلد پانزدهم ، جزء اخلاق ، صفحهء 194 :
عن ابى الحسن الرضا عليه السلام : ليس العبادة كثرة الصلاة و الصوم ، انما العبادة كثرة التفكر فى امر الله عزوجل .
در اينجا خوب است بين ربيع بن خثيم كه يكسره نماز مىخواند و روزه مىگرفت و بين ابوذر غفارى كه در سفينه است : * ( كان اكثر عبادة ابى ذر التفكر و الاعتبار ) * مقايسه كرد . آخر كار ربيع بن خثيم - كه تقريباً معاصر ابى ذر و از زهاد ثمانيه است - اين شد كه به حضرت امير گفت :
« انّا شككنا فى هذا القتال » و مأموريت مرزى گرفت و رفت ، و عاقبت تفكر ابوذر اين بود كه قهرمان امر به معروف و نهى از منكر شد و جان خود را بالاخره در همين راه داد . ابوذر در حال حاضر يكى از مفكَّرين و حكماى اصحاب پيغمبر به شمار مىرود .
7 . تفكر و استخاره ، تفكر و مشورت 8 . عقل ترازوى وجود انسان است ، مانند يك عطار يا بقال كه هر كالايى را كه تحويل مىدهد و يا تحويل مىگيرد آن را وزن مىكند . انسان نيز از لحاظ فكرى صادرات و واردات دارد ، وظيفه دارد از لحاظ واردات همه چيز را بسنجد . * ( الذين يستمعون القول فيتبعون احسنه . . . ، ) * من تعوّد ان يصدق به غير دليل فقد انخلع من الفطرة الانسانية ( 1 ) . * ( كفى بالمرء كذباً ان يحدّث بكل ما سمع . ) * عقل غربال است ،
هامش
( 1 ) [ سخن ابن سينا ]