عذاب آنها را افكار و عقايد و ملكات و اعمال خود آنها مىداند . در تفسير « نحس » دو نحوه گفته شده است : يكى اينكه سرد بود يا تيره و غبارآلود بود ، ديگر اينكه شوم بود ، و بنا بر تفسير دوم يعنى روزى كه به واسطهء نزول عذاب بر آنها و ديدن كيفر اعمالشان روز نحسى شد .
عليهذا هر انسانى كه به كيفر عمل خود گرفتار است و هر ملتى كه به كيفر عمل خود گرفتار است ، مانند ما ، به مصداق قول خداوند :
* ( قل هو القادر على ان يبعث عليكم عذاباً من فوقكم او من تحت ارجلكم او يلبسكم شيعاً و يذيق بعضكم بأس بعض ) * در ايام نحسات بسر مىبرد ، و ما اين نحوست را به چه وسيله بايد بريزيم ؟ آيا با صحرا رفتن و سبزه گره زدن و سمنو پختن مىتوانيم اين نحوست را دور بريزيم ؟ سيزده بدر ما چه جور بايد باشد ؟ سيزده بدر واقعى ما اين است كه از خودمان بيرون بياييم ، از خانه هاى تنگ و تاريك افكار خرافى خودمان به صحراى دانش و بينش خارج شويم ، از ملكات پست خودمان خارج شويم ، از اعمال زشت خودمان كه مانند تار عنكبوت دور ما تنيده است خارج شويم .
منطق قرآن همواره اين است كه : * ( و كل انسان الزمناه طائره فى عنقه و نخرج له يوم القيمة كتاباً يلقيه منشوراً ) * ، * ( قالوا طائركم معكم . ) * قرآن كريم در سورهء اعراف آيهء 131 راجع به آل فرعون مىفرمايد :
فاذا جائتهم الحسنة قالوا لنا هذه و ان تصبهم سيئة يطيروا بموسى و من معه الا انما طائرهم عندا لله و لكن اكثرهم لايعلمون .
دربارهء قوم صالح ( قوم ثمود ) در سورهء نمل آيهء 47 :
قالوا اطيرنا بك و به من معك قال طائركم عندا لله بل انتم قوم تفتنون .
يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 131
مساهمون: مرتضى مطهرى
ص١٣١