فهرست مسائل جهان بينى الهى و جهان بينى مادى
( سمينار دبيران علوم دينى - جلسهء ششم ) 78 . جهان تفسيرى نه جهان احساسى 79 . مسألهء شناخت 80 . تقسيم گروهها از نظر امكان و عدم امكان شناخت و از نظر ابزار و وسايل شناخت به حسى لاادرى ، حسى منكر ، عقلى محض ، عقلى و حسى 81 . مسألهء روان ناخودآگاه 82 . اختلاف دو مسلك در شعاع كاربرد عقل 83 . اصل هدايت در طبيعت 84 . اثبات حق از سه راه : حس ، عقل ، دل پايان جلسات 85 . معمولًا - آنچنان كه در جزوهء « شناخت » آمده است - چنين تصور مىكنند كه شناخت از آن جهت لازم است كه مقدمهء عمل است ، آنچنان كه مثلًا ما تا آب را نشناسيم ، زمين و هوا و محيط را نشناسيم نمىتوانيم آنها را تحت اختيار خود و مورد استفاده قرار دهيم .
اين مطلب دربارهء شناخت علمى صحيح است كه شناخت جزئى و عضوى و بخشى است ، يعنى انسان اجزاى طبيعت را به همين منظور مىشناسد .
مسائل :
ولى شناخت كلى و تفسيرى جهان اين گونه نتيجه نمىدهد و اين گونه به كار نمىآيد و فايده اش اين نيست . مثلًا اينكه آيا جهان آغاز و انجام دارد يا نه ؟ حادث است يا قديم ؟ شاعر است يا غيرشاعر ؟ زيباست يا زشت ؟ بايستنى است يا نبايستنى ؟ قانون و سنت لايتغير دارد يا ندارد ، يعنى قانونهاى جهان لايتغير است يا نه ؟
يك واحد زنده است كه اجزايى مرده دارد يا در مجموع مانند يك لاشه است كه كرمهاى چندى نيز بر روى آن مىلولند ؟ آيا موجود
يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 348
مساهمون: مرتضى مطهرى
ص٣٤٨