اصل طبيعى نطفه بود ولو از راه زنا ) 48 . تعريف جهان بينى الهى در مقابل جهان بينى مادى از نظر يك عامى 49 . تعريف جهان بينى الهى به ايده آليسم و ذهن گرايى از طرف ماديون 50 . متهم ساختن ماديون الهيون را كه قائل به تقدم ذهن بر عين مىباشند ( مسألهء شناخت ) ، ر . ك : نمرهء 1 و 53 و 67 و 68 52 . تشبيه شهادت و غيب به هندوانه در آب و اينكه تشبيه ناقص است زيرا تشبيه محدود به نامحدود است .
53 . پيغمبران آمدهاند كه دايرهء جهان بينى را وسعت دهند نه اينكه شهادت را به نفع غيب نفى كنند . ر . ك : نمرهء 50 ( پس تفاوت در محدودى و نامحدودى است . ) 54 . اين است فرق دو جهان بينى ، نه ذهن گرايى ( ايده آليسم ) و عين گرايى ( ماترياليسم ) .
55 . تفاوت دو جهان بينى از نظر ماديون :
الف . ثبات و حركت ( داستان ابراهيم و استدلال بر حركت ) ب . اصل استقلال و اصل وابستگى ج . تناقض و سازش د . مسألهء اختيار و ضرورت 56 . قانون عليت ( مسألهء سنت در قرآن ) ، ر . ك : عدل الهى 57 . بحث در تفاوت واقعى مكتب الهى و مادى 58 . اين بحث بحث حس و عقل يعنى بحث انسان است بر خلاف اختلاف نظر مثلًا در يك مسألهء پزشكى يا رياضى كه بحث دربارهء انسان نيست ، زيرا اين بحث به شناخت مربوط مىشود ( ر . ك :
شماره هاى 1 - 17 و 50 ) و از اين جهت است كه جهان بينى علمى يكى است و جهان بينى حقيقى و فلسفى دو تا .
59 . شباهت و اختلاف ذهن و آينه ( ر . ك : شمارهء 1 ) 60 . ذهن آينهء چهاربعدى است .
61 . شناخت خود ماده معلول چهاربعدى بودن ذهن است .
يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 346
مساهمون: مرتضى مطهرى
ص٣٤٦