دلاوران دور او را مىگرفتند كه برافراشته بماند . برعكس ، دشمن كوشش مىكرد كه پرچم را بخواباند . پرچم ، مقدس و محترم بود .
امروز نيز پرچم رمز استقلال و وحدت و شخصيت مستقل ملتها و كشورهاست . هر كشورى از خود پرچم و علامتى دارد و آن را مقدس مىشمارد و احياناً به آن سوگند مىخورد .
اميرالمؤمنين مىفرمايد : « كعبه پرچم اسلام است » يعنى همان طورى كه پرچمها رمز اتحاد و يگانگى جمعيتها و نشانهء همبستگى آنهاست و برپا بودن آن علامت حيات آنهاست ، كعبه براى اسلام اينچنين است . در حديث ديگرى وارد شده : « * ( لايزال الدين قائماً ما قامت الكعبة » مادام كه كعبه بپاست اسلام بپاست ، يعنى مادام كه حج زنده و باقى است اسلام زنده و باقى است . كعبه پرچم مقدس اسلام است ، رمز وحدت و استقلال مسلمين است .
از اينجا مىتوانيم بفهميم كه منظور اسلام اين نبوده كه مردم ندانسته و نفهميده بروند به مكه و فقط يك سلسله مناسك كه براى خود آنها نامفهوم است بجا آورند . منظور اصلى اين است كه تحت لواى كعبه يعنى همان خانه اى كه اولين بار در ميان بشر براى پرستش خداى يگانه بنا شد ، به صورت يك قوم واحد و ملت واحد و هم عزم و هم رزم گرد آيند . شعار اصلى و اساسى اسلام « توحيد » است . كعبه خانهء توحيد است . قرآن كريم مىفرمايد : « * ( ان اول بيت وضع للناس للذى ببكة مباركاً » يعنى اولين خانه اى كه براى مردم نهاده شد همان است كه در سرزمين مكه است .
تمرين :
1 . پيغمبر اكرم در حجة الوداع چه گفت ؟
2 . چگونه در ضمن مراسم حج مسلمانان بايد با يكديگر وسيلهء آشنايى و دوستى فراهم كنند ؟
يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 216
مساهمون: مرتضى مطهرى
ص٢١٦