مىكنيم كارت خودمان را به آنها بدهيم و از آنها كارت بگيريم و اين را وسيلهء آشنايى قرار داده بعدها نامه مبادله كنيم ، كتاب مبادله كنيم ، آنها را از اوضاع دينى كشور خود آگاه كنيم و از اوضاع دينى و احوال مسلمانان كشور آنها باخبر شويم ، از تحولات و نهضتهايى كه له يا عليه اسلام مىشود آگاه بشويم ، با تحولات و نهضتهاى سودمند اسلامى هماهنگى كنيم .
3 . على عليه السلام در كلمات خود ضمن بيان فلسفهء پاره اى از مقررات اسلامى ، دربارهء حج مىفرمايد : * ( والحج تقوية للدين ) * ( يا * ( تقربة للدين ) ( 1 ) ) * يعنى فلسفهء حج تقويت دين است ( يا فلسفهء حج نزديك كردن پيروان دين است ) . به هر حال منظور يكى است . اگر مفهوم كلام اين باشد كه فلسفهء حج تقويت دين است ، منظور اين است كه با اجتماع حج روابط مسلمانان محكمتر مىشود و ايمان مسلمانان نيرومندتر مىگردد و به اين وسيله اسلام نيرومندتر مىگردد . اگر مفهوم كلام اين باشد كه فلسفهء حج نزديك كردن دين است ، باز واضح است كه منظور نزديك شدن دلهاى مسلمانان است و نتيجه تقويت و نيرومندى اسلام است .
4 . از سخنان آن حضرت است : * ( جعله سبحانه و تعالى للاسلام عَلَماً ( 2 ) ) * يعنى خداوند كعبه را پرچم اسلام قرار داده است .
از قديم معمول بوده است كه گروههايى كه با يكديگر به جنگ مىپرداختهاند هركدام پرچم مخصوص به خود داشتهاند و در زير آن گرد مىآمدهاند . پرچم رمز بقا و استقلال و مقاومت آنها به شمار مىآمده است . برافراشته بودن آن دليل حيات جمعى آنها بوده است و افتادن و خوابيدن آن علامت شكست آنها بوده است . دلير و دلاورترين آنها نامزد به دست گرفتن پرچم بوده است ، گردان و
هامش
( 1 ) نهج البلاغه ، كلمات قصار ، حكمت 244
( 2 ) نهج البلاغه ، خطبهء 1