مقدر است . يعنى « ارسلناهم بالبينات و . . » چنان كه اعشى گويد :
و ليس مجيراً ان اتى الحى خائف * و لا قائلا الا هو المتعيبا
به تقدير « اعنى المتعيبا » يعنى : اگر طايفهء حى را ترسندهاى از راه برسد ، جز او كه عيبجو هست ، او را پناه نمىدهد و حرفى نمىزند .
وَ أَنْزَلْنا إِلَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ ما نُزِّلَ إِلَيْهِمْ
: ما قرآن را بر تو نازل كرديم ، تا احكام و راههاى ديندارى و دلائل توحيد خداوند را براى آنها ذكر كنى .
وَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ
: و شايد آنها در اينباره بينديشند و بدانند كه حق است .
از اين جمله ، بر مىآيد كه خداوند از همهء آنها تفكر و دقتى خواسته ، كه باعث معرفت شود و اين بر خلاف گفتار جبريان است .
نظم آيات :
گفتهاند در اتصال آيهء نخست ، به سابق چند وجه است :
1 - متصل است به
« لِيُبَيِّنَ لَهُمُ الَّذِي يَخْتَلِفُونَ فِيهِ »
بنا بر اين مقصود اين است كه :
براى آنها بيان كند آنچه در آن اختلاف دارند و براى اينكه كافران بدانند و براى اينكه مؤمنان مهاجر ، پاداش مهاجرت خود را ببرند .
2 - برخى گفتهاند : از آنجا كه سابقاً بذكر كفار و كيفر آنها پرداخته بود ، بدنبال آن بذكر مؤمنان مهاجر پرداخت تا ديگران را تشويق كند كه از آنها پيروى كنند ، بنا بر اين ، اتصال اين دو قسمت ، مانند اتصال نقيض است به نقيض .
3 - برخى هم گفتهاند : نظر به اينكه سابقاً در بارهء زنده شدن مردگان سخن گفته شده است ، اكنون در بارهء حكم روز قيامت و انتقامى كه بخاطر مظلومان از ظالمان گرفته مىشود ، سخن مىگويد .