طعم خون و جراحت است . ابو امامه از پيامبر گرامى اسلام در بارهء اين جمله ، روايت كرده است كه فرمود : اين آب را به آنها نزديك مىسازند و آنها از آن متنفرند . همين كه به دهانشان مىرسد ، صورتشان گداخته مىشود و پوست سرشان در آن مىريزد . همين كه نوشيدند ، امعاى آنها متلاشى و از آنها دفع مىشود . چنان كه خداوند مىفرمايد : « وَ سُقُوا ماءً حَمِيماً فَقَطَّعَ أَمْعاءَهُمْ » ( محمد 15 : آب داغ به آنها نوشانيده مىشود و امعاى آنها پاره مىشود ) و نيز مىفرمايد : « وَ إِنْ يَسْتَغِيثُوا يُغاثُوا بِماءٍ كَالْمُهْلِ يَشْوِي الْوُجُوهَ » ( كهف 29 : و اگر استغاثه كنند ، با آبى پاسخ آنها مىدهند كه همچون چرك و جراحت است و صورتها را بريان مىكند ) . در حديث است كه پيامبر گرامى اسلام فرمود : « كسى كه شراب بنوشد تا چهل روز نمازش پذيرفته نمىشود و اگر بميرد ، در حالى كه چيزى از شراب در شكمش باشد ، خداوند حق دارد كه از عصارهء چركهاى اهل جهنم به او بنوشاند . اين عصاره ، چرك هاى اهل جهنم و موادى است كه از دستگاه تناسلى زناكاران خارج مىشود . اين مواد را در ديگهاى جهنم ، گرد مىآورند و به اهل آتش مىدهند ، در نتيجه ، امعاى داخلى و پوستهاى ايشان ، گداخته مىشود . همين روايت را امام صادق ، از پدران خود ، از پيامبر گرامى نقل كرده است . يَتَجَرَّعُهُ وَ لا يَكادُ يُسِيغُهُ : متكبران معاند ، از اين مواد چركين و گنديده ، كم كم مىنوشند و از شدت ناراحتى و تنفر ، مىخواهند از نوشيدن آن خوددارى كنند ولى چارهاى ندارند و بايد بنوشند . در حقيقت ، اگر به اختيار خود باشند ، نمىنوشند ، اما هيهات ! وَ يَأْتِيهِ الْمَوْتُ مِنْ كُلِّ مَكانٍ : از هر سو سكرات مرگ ايشان را تهديد مىكند و با سختىهاى آن دست بگريبانند : از ظاهر و باطن و حتى از جانب موهاى سر ! اين معنى از ابراهيم تيمى و ابن جريح است . ابن عباس و جبائى گويند : يعنى در همه جا با مرگ روبرو هستند ، و مرگ از بالا و پائين و راست و چپ و پيش و پس آنها را
ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ۱۳ — صفحه 115
پدیدآورندگان: الشيخ الطبرسي
ص۱۱۵