بيان آيه 53 تا 55
شرح لغات :
طوع : فرمانبردارى از روى اراده و ميل .
كره : انجام دادن چيزى از روى كراهت و بر خلاف ميل .
منع : در مقابل فعل و منافى با آن است ، و آن دو جور است يكى خوددارى از انجام كار ، و ديگر جلوگيرى از كار شخص ديگر ، و در اينجا اينان از پذيرفتن خرجهاشان ممنوع گشتند ( يعنى معناى دوم منع در اينجا مورد نظر است ) .
زهق : بيرون آمدن به سختى است . و در اصل به معناى هلاكت و نابودى است ، و بحيوانات خيلى چاق نيز « زاهق » گويند از باب اينكه بخاطر چاقى و سنگينى بدن در راه رفتن و جنگ و گريز به هلاكت خواهد افتاد .
اعجاب : خوشحالى به چيزى كه موجب شگفت گردد . گويند : « أعجبنى حديثه » يعنى حديث و نقل او مرا مسرور ساخت .
تفسير :
خداى سبحان در اين آيات بيان فرموده كه منافقان با حال كفرى كه دارند از آنچه خرج ميكنند سودى نمىبرند و بدين منظور فرمود :
« قُلْ »
اى محمد به اينان بگو :
« أَنْفِقُوا طَوْعاً أَوْ كَرْهاً . . . »
يعنى اينكه انفاق و خرج شما پذيرفته نمىشود بخاطر آن است كه از فرمانبردارى خداوند رو گردان هستيد و خداى سبحان نيز كار را از مؤمنان با اخلاص مىپذيرد .
« وَ ما مَنَعَهُمْ أَنْ تُقْبَلَ مِنْهُمْ نَفَقاتُهُمْ . . . »
يعنى چيزى جلوگيرى نكند از اينكه اين منافقان براى خرجهايى كه ميكنند پاداش نيك و ثواب ببرند جز همان كفر اينها به خدا و پيغمبر او ، و همين است كه اعمال را از بين ببرد ، و از استحقاق پاداش