« قُلْ »
اى محمد بدانها بگو :
« لَنْ يُصِيبَنا إِلَّا ما كَتَبَ اللَّهُ لَنا »
حسن گفته : يعنى هر خير و شرى كه بما رسد خداى سبحان آن را در لوح محفوظ ثبت كرده ، و چنان نيست كه شما گمان كرده و پنداشتهايد كه كار ما بىسر و سامان است و تدبيرى در آن نيست ، و زجاج و جبائى گفتهاند : معناى آيه اين است كه : عاقبت كار جز آنچه خدا در قرآن نوشته بما نخواهد رسيد : يا نصرت بر دشمنان كه خدا وعده فرموده و سرانجام ما بر دشمنان پيروز خواهيم شد ، و اين نصرت براى ما بهرهاى است ، و يا بشهادت خواهيم رسيد كه آن نيز بهرهاى است ، يعنى جز آنچه خدا براى ما مقرر فرموده - كه همهاش خير و بهره است - چيزى بما نخواهد رسيد .
« هُوَ مَوْلانا »
يعنى او مالك ما است و ما بندگان اوئيم ، و برخى گفتهاند : يعنى او يار و ياور ما است كه ما را محافظت و يارى كند ، و زيان و ضرر را از ما دور سازد .
« وَ عَلَى اللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ »
اين آيه دستورى است از جانب خداى تعالى براى مردمان با ايمان در مورد توكل كردن بر وى و راضى بودن بتدبير او ، و تقدير آيه چنين است : « فليتوكل على اللَّه المؤمنون » .
« قُلْ »
اى محمد به اين منافقان بگو :
« هَلْ تَرَبَّصُونَ بِنا إِلَّا إِحْدَى الْحُسْنَيَيْنِ »
يعنى آيا دربارهء ما چيزى انتظار بريد جز يكى از دو بهرهء پسنديده و دو نعمت بزرگ : يا پيروزى و غنيمت در دنيا و يا شهادت و پاداش نيكوى هميشگى در آخرت ، و اين سخنى است كه ابن عباس و حسن و مجاهد و ديگران گفتهاند .
« وَ نَحْنُ نَتَرَبَّصُ بِكُمْ »
يعنى ما هم دربارهء شما انتظار بريم .
« أَنْ يُصِيبَكُمُ اللَّهُ بِعَذابٍ مِنْ عِنْدِهِ أَوْ بِأَيْدِينا »
يعنى خداوند عذابى از نزد خود بر شما فرود آرد كه شما را هلاك سازد ، و يا آنكه ما را بر شما پيروز گرداند و بدست ما نابودتان سازد .
« فَتَرَبَّصُوا »
صورت لفظ صورت أمر است ولى منظور تهديد آنها است مانند