( 1 ) اين جريان موجب ناراحتى شديد عبد اللّه بن جحش و همراهان او گرديد و بالخصوص كه مهاجرين و انصار نيز زبان بملامت ايشان گشودند و رفتار آنان را رفتارى ناستودهء دانستند و يكسره آنان را درمانده و شرمسار كرد .
قريش مكه نيز زبان بشماتت رهبر اسلام و پيروانش گشوده گفتند : محمّد و پيروانش حرمت ماه حرام را شكستند ، و دست بخونريزى زدند ، و اموال مردم را بغارت گرفتند ، و مردمان را اسير كردند ! . . .
مسلمانان مكه در برابر اين سخنان ناچار بودند بگويند : اين كشتار و اسارت و غيره همگى در روز اول شعبان بوده . . .
از آن طرف يهود نيز اين جريان را بفال بد گرفتند و نام عمرو بن حضرمى و واقد كشندهء او را پيش خود بفال بد گرفته دربارهء نام عمرو گفتند : « عمرت الحرب » ( يعنى جنگ ميانه محمّد و قريش بر پا شد ) و در مورد نام حضرم گفتند :
« حضرت الحرب » ( يعنى جنگ پيش آمد ) و دربارهء نام واقد گفتند « وقدت الحرب » ( يعنى جنگ روشن شد ) .
و چون سخن در اين باره بسيار شد خداى تعالى آيات ذيل را نازل فرمود و زبان دشمنان اسلام را بست :
« اى پيغمبر مردم از تو راجع بجنگ در ماه حرام سؤال كنند بگو گناهى است بزرگ ولى باز داشتن مردم از راه خدا و كفر به خدا و پايمال كردن حرمت حرم خدا و بيرون كردن اهل حرم را از حرم گناه بزرگترى است . . . » [ ( 1 ) ]
يعنى اگر شما در ماه حرام اقدام بجنگ كردهايد آنان گناه بزرگترى را مرتكب شدهاند كه شما را از راه خدا باز داشته و خود نيز به او كافر شده و شما را از مسجد الحرام باز داشته و با اينكه اهل آنجا بودهايد بيرونتان كردهاند . . .
و دنبال آن فرمايد :
« و فتنهگرى بزرگتر از قتل است » يعنى اينان كه مسلمانان را از دين بيرون
هامش
[ ( 1 ) ] سورهء بقرة آيهء 217 .