51 - احمد بن حكم بن حفصون 1
پزشكى بزرگوار ، فيلسوف ، حافظ قران ، خوشذهن ، هوشيار بود ، عنوان پزشك خاص خليفه المستنصر باللّه را يافت ، و الحاجب جعفر 2 او را بدين مقام رسانيد ، و نام او را بجاى نام ابو عبد إله بن سعد 3 در ديوان دربار خلافت نوشت ما نام و ترجمه احوال پزشك ابن سعد را در اين كتاب نياورديم ، زيرا مدت ظهور اين پزشك بس كوتاه بود ، و از او چندان سودى بمردمان نرسيد ، بارى احمد بن حكم صاحب ترجمه در تمامى مدتى كه جعفر حاجب بر سر كار بود او نيز طبيب خاص خليفه بود ، و چون جعفر حاجب درگذشت نام او را از ديوان پزشكان بزودند و در پايان زندگانى ديرگاهى در گمنامى و كنارهگيرى بزيست ، مردى سخندان دقيق نظر ، دانشمند و منطقى بود ،
وى به بيمارى اسهال درگذشت .
شرح
( 1 ) - ترجمهء احوال او در كتاب الطبقات ص 80 ، و در العيون 2 : 46 آمده است ، وى پس از مرگ الحاجب جعفر المصحفى متوفى بسال 372 ه هنوز در قيد حيات بوده است .
( 2 ) - الحاجب جعفر : ابو الحسن جعفر بن عثمان المصحفى يكى از وزيران و حاجبان دربار الناصر عبد الرحمن و پسر او الحكم المستنصر بوده است ، مردى اديب ، شاعر و خوشسخن و نكتهسنج بود ، و چون منصور بن ابى عامر بر سر كار آمد حاجب جعفر را دستگير نموده و بزندان انداخت و در سال 372 ه در زندان بدرود زندگانى گفت ( الحلة السيرا - 141 - 147 ، البيان المغرب 2 : 379 382 )
( 3 ) - ترجمهء احوال عبد اللّه بن سعد را در جائى نديدم