شرح
در بسيارى از جنگهاى دريائى و خشكى سپهسالار سپاهيان الناصر بوده است . ( شرح احوال او در كتاب البيان المغرب بطور پراكنده مذكور است 2 : 315 - 316 ) .
( 3 ) - « خطة الرد » ابن الفرضى اين منصب را : « خطة الرد و الشرطة » نوشته مىگويد : اين دو اداره از وظايف حكام بود كه در امور مردم حكومت مىكردند ، و كسى كه ديوان : « خطة الرد » را اداره مىكرده است او را : « صاحب الرد » مىناميدهاند ، زيرا حكام مسائلى را به او ارجاع مىكردند كه خود از حل و فصل آنها عاجز مىگرديدند [ چه گاهى فروعى پيچيده پيدا مىشود كه تطبيق آنها بر كليات قوانين بسى دشوار مىباشد ، حكام و اولياء امور ولايات اندلس اين قبيل مسائل را به پايتخت خليفه ( قرطبه ) ارجاع نموده و آنجا در ديوان خاصى كه بنام : « خطة الرد » ناميده شده بود حل و فصل مىگرديده است ] ( كتاب المرقبة العليا للنباهى ص 5 ) .
( 4 ) - شذونة :( Sidona )شهرستانى است متصل بشهرستان مورور ، مساحت آن پنجاه ميل در پنجاه ميل مىشود ، و اين شهرستان از مراكز سوق الجيشى اندلس بوده ، و سپاهيان عرب فلسطين در هنگام فتح سرزمين اندلس در اين شهرستان فرود آمدند ، و هم در سال 96 ه كه سال فتح سرزمين اندلس مىباشد لذريق در اين شهرستان شكست خورده است ( صفة جزيرة الاندلس ص 100 ) .
( 5 ) - ابن بشكوال نقلا از دستخط امير المؤمنين المستنصر مىگويد : هزينهء بناهائى كه اين خليفه در مسجد جامع ( قرطبه ) افزود بالغ بر مبلغ 261537 دينار زر و دو درهم و نيم گرديده است .
تاريخچهء مسجد جامع ( قرطبه ) و تاريخ بناى آن و افزايش ابنيهء آن در عهد المستنصر در كتاب نفح الطيب 2 : 83 - 84 ، و كتاب البيان المغرب 2 : 341 - 344 به تفصيل مذكور است
( 6 ) - و نام او در پيشانى محراب نوشته است : اين عبارت در كتاب طبقات صاعد اندلسى چنين است : « و نام او را ( نام محمد بن تمليخ ) ديدم كه با زر بر پارههاى كاشى بر ديوار محراب نوشته شده بود ، و نيز نوشته بود كه آن بنا بامر خليفه الحكم در سال 358 ه بدست او بپايان رسيده است ، » و ابن ابى اصيبعه اين عبارت را از صاعد گرفته و نقل كرده است
( 7 ) - مثقال بمعنى دينار زر مىباشد . سكههاى يك مثقالى يعنى : يك دينارى زر