47 - ابو حفص 1
عمر بن بريق 2
پزشكى بزرگوار بود ، قران را بآوازى دلكش قرائت مىكرد ، وى سفرى به شهر قيروان رفت ، و در آنجا به محضر ابو جعفر بن الجزار پيوست ، و شش ماه - نه بيشتر - از محضر او كسب علم كرد ، كتاب « زاد المسافر » 3 را او باندلس در آورد ، و در اندلس حشمت و جاه و مال يافت ، بوسيلهء علم طب به الناصر رحمه اللّه خدمت كرد ، نجم بن طرفه 4 ميرشكار - صاحب البيازه - 5 ( رئيس سازمان شكار ) ابو حفص را وابستهء خويش ساخته ، و او را وارسته از ديگران به خود اختصاص داد توانگر نمود ، و در همهء زندگانى خويش او را انباز ساخته بود .
از ابو محمد الاعمى شنيدم گفت : يك روز بامداد ابو حفص بن بريق را ديدم بر در سراى خود براى معاينهء بيماران و نوشتن نسخه نشسته و بالاى سر او شانزده نوجوان صقلبى ( برده ) ايستاده بودند ، اما زندگانى دراز نيافت .
شرح
( 1 ) - ابو حفص : ترجمهء احوال او در الطبقات ص 79 در نهايت اختصار مذكور است ، و در العيون 2 : 45 عينا از ابن جلجل روايت نموده ، اما نام او را : به تصحيف « جعفر بن برتق » ضبط كرده است . وى در روزگار الناصر عبد الرحمن ( 300 - 350 ه ) مىزيسته است .
( 2 ) - بريق : اين كلمه را در نسخهء اصل عربى نويسندهء نسخه بضم باء و فتح راء و سكون ياء مشكل نموده است ، و ابن الفرضى نام : « بريق » را در ذيل ترجمهء احوال : « محبوب بن بريق » دوبار آورده است ، يك بار آن را : « بريق » ، مشكلا بكسر با و راء ضبط كرده ، ( 1 : 349 ) و بار ديگر آن را : « بيرق » نوشته است ( 1 : 41 ) .
( 3 ) - « زاد المسافر و قوت الحاضر » تأليف ابو جعفر احمد بن ابراهيم بن الجزار - ترجمهء احوال او گذشت - و اين كتابى است در علم طب ، و علاج و شرح مفردات طبى ، نسخههاى بسيارى از آن در كتابخانههاى عالم موجود است . از جمله در « دار الكتب المصريه » يك نسخه از آن به خط مغربى پيوست مجموعهء شماره 4803 . ل موجود است .
( 4 ) - نجم بن طرفه : ترجمهء احوال او را جائى نديدهام .