10 - رسالة الى اغلوقن 28
11 - كتاب فى اتفاق آراء ابقراط و افلاطون 29
12 - » فى البحران : كتاب بحران 30
13 - » فى ايام البحران 31 : كتاب روزهاى بحران
14 - » فى الحميات 32 - كتاب در تبها
15 - » فى اصناف الحميات : كتاب در تبهاى گوناگون
16 - » فى النبض الى طوثرا 33
و اما دانشجويانى كه مىخواهند علم طب را اجتهادى و از روى ادلهء و برهان فرابگيرند شرط ديگرى دارد كه آن را در كتاب : « برنامهء خواندن كتابهاى طبى » « كتابه فى مراتب ما يقرأ له » 34 بيان كرده است .
جالينوس دانشمندى منطقى و سخندان بود ، كتابى در رد شعرا 35 نوشته است ، كتابى دارد بعنوان : « كتاب فى لحن العامه » 36 جالينوس در علم تشريح سرآمد 37 آن روزگار بود ، هفده مقاله در تشريح مردهگان نوشته ، كتابى نيز در تشريح زندگان دارد 38 ، كتابهاى طبى ابقراط را شرح و تفسير كرد 39 ، و دربارهء ( گوى كوچك ) و ورزش بدان « الكرة الصغيرة و الرياضة بها » 40 كتابى نگاشته است .
و در روزگار جالينوس گروهى مردمان بودند كه خويشتن را دانشمند و فيلسوف و پيرو حكمت ارسطوطاليس مىدانستند ، اينها « راهروان » - مشاة - اند كه به ( سايبانيان ) - اصحاب المظله 41 - معروف مىباشند و ايشان را : « رواقيون » يا اهل رواق نيز مىگويند ، و چون از جمله عقايد فلسفى و طبيعى اين گروه يكى اين بود كه مىگفتند سرچشمهء نيروى ماسكه در بدن انسان روح انسان است ، جالينوس در رد اين گروه كتابى بنام : « كتاب فى اسباب الماسكة » 42 تأليف كرد . و نيز در رد اسقيلبياس در موضوع فصد 43 كتابى برشتهء تحرير درآورده است ، عقايد طبى بسيارى از قدماء و پزشكان پيشين و سوفسطائيان را رد كرده است ، در علم منطق ( كتاب البرهان ) 44 را نوشته ، و نيز كتابى در رد پزشكان فريبكار 45 نگاشته است .
جالينوس در كتاب : « الامراض العسيرة البرء » - بيماريهائى كه بدشوارى بهبودى مىپذيرد - مىگويد : يك روز در شهر رومة ( شهر رم ) مىرفتم ، ناگاه در جائى مردى را ديدم گروهى از مردم نادان در پيرامون او گرد آمده بودند ، و او
طبقات الأطباء والحكماء ( فارسى ) — صفحة 108
مساهمون: سليمان بن حسان الأندلسي ( ابن جلجل )
ص١٠٨