پس از اين نيز گفتگو ادامه يافت ، تا آن گاه كه سليمان خاموش شد ، و مأمون به او مىگفت اى سليمان ، اين داناترين هاشمى است ، سپس حاضران در مجلس پراكنده شدند .
مناظره امام عليه السّلام با علىّ بن جهم
امام عليه السّلام با علىّ بن جهم مباحثه جالبى درباره عصمت پيامبران عليهم السّلام دارد ، آن حضرت در بحث خود ، با سهولت شگفتانگيزى مفاد واقعى برخى آيات را كه ظاهرا با اين اعتقاد ، تناقض دارد ، آشكار فرموده است .
تفسير به رأى
امام عليه السّلام سخن خود را با علىّ بن جهم به نكوهش او و كسانى كه كتاب خدا را به رأى و انديشه خويش تفسير و تأويل مىكنند آغاز و فرمود بر او و آنهاست كه طبق آيه كريمه
وَ ما يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلَّا اللَّهُ وَ الرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ
« 1 » براى شناخت تفسير صحيح آيات قرآنى ، به كسانى كه خداوند نيرو و ملكه دانش و معرفت را ، به آنان عطا فرموده مراجعه كنند .
آياتى كه موهم عدم عصمت پيامبران عليهم السّلام است و تأويل آنها
سپس امام عليه السّلام به بيان معانى آياتى كه ظاهرا موجب توهّم عدم عصمت پيامبران ، و جواز صدور معصيّت از آنان است ، پرداخت ، و چنين بيان فرمود : كه در مورد آدم عليه السّلام جز اين نيست كه نافرمانى از او ، در بهشت سر زده است ، و آنچه مورد نظر و بحث است ، عصمت پيامبران عليهم السّلام در روى زمين است ، و عملى كه منافى عصمت باشد ، در روز زمين از او سر نزده است ، و اين به دليل قول حقّ تعالى است كه فرمود است :
إِنَّ اللَّهَ اصْطَفى آدَمَ وَ نُوحاً وَ آلَ إِبْراهِيمَ وَ آلَ عِمْرانَ عَلَى الْعالَمِينَ
« 2 » و امّا آيه
وَ ذَا النُّونِ إِذْ ذَهَبَ مُغاضِباً فَظَنَّ أَنْ لَنْ
هامش
( 1 ) - آل عمران / 7 يعنى : و تأويل آن را كسى جز خدا و راسخان در علم نمىداند .
( 2 ) - آل عمران / 33 يعنى : خداوند آدم و نوح و آل ابراهيم و آل عمران را بر جهانيان برگزيد .