درهم ، عوارض ندارد ؛ ولى هنگامى كه به دويست برسد ، عوارض آن پنج درهم است و عوارض بيش از دويست درهم نيز به همان حساب ياد شده است .
( 1 )
368 / 31 - 32 نامهنگارى عمر با مردم منبج ( 1 ) دربارهء گمركهاى بازرگانى بين المللى
بيو ( چ بولاق ) ص 78 .
مردم منبج كه مردمى غير مسلمان بودند ، از آن سوى دريا به عمر بن خطّاب نوشتند :
به ما اجازه ده تا براى كارهاى بازرگانى به سرزمين تو بياييم و عوارض عشريّهء گمركى بپردازيم .
گفت : عمر در اين باره با صحابهء پيامبر ( ص ) رايزنى كرد و آنان اين كار را پذيرفتند . مردم منبج ، نخستين گروه از مردم غير مسلمان بودند كه به مسلمانان عوارض عشريّه پرداختند .
متن پاسخ نامهء عمر به ايشان در دست نيست .
1 . منبج : به فتح اوّل و سكون دوم و كسر باء تك نقطه و جيم ، شهر بزرگ و پرنعمتى است در شام با باروى سنگى استوار ، فاصلهء ميان آن تا شهر حلب ، ده فرسنگ است . بنگريد : ياقوت 4 / 654 - 55 ؛ آثار البلاد ، قزوينى ص 274 . - م .
( 2 )
368 / 33 ، 34 ، 35 ، 36 مكاتبه با عمر دربارهء زكات زنبور عسل و عسل
بد 9 / 12 ( زكات عسل ) ؛ مصنّف عبد الرّزّاق ش 6969 ( ناشر آن ، به ابن أبى شيبه و السّنن الكبرى ، بيهقى 4 / 126 نيز ارجاع داده است ) .
هلال يكى از مردان بنى متعان ، زكات زنبورهاى خود را نزد پيامبر آورد . وى از پيامبر درخواست كرده بود كه درّهاى به نام سلبه را قرق او كند و پيامبر نيز آن درّه را ، قرق او ساخت ( بنگريد : نامهء