واين كلام به غايت صراحت دارد بر آنكه زبير به سبب بخل ودنائت خود لياقت ولايت أمور مردم ندارد .
واما اينكه قول عمر در عثمان وتوليت أو أقارب خود را وحمل ايشان بر رقاب ناس هرگاه فساق نباشند مانع از خلافت وامامت نمىتواند شد .
پس مخدوش است به آنكه : قيد ( إذا لم يكونوا فسّاقاً ) [ را ] ابن أبي الحديد از طرف خود افزوده ودر كلام عمر هرگز مذكور نيست ، پس بعد اضافه قيدى از طرف خود ، منع دلالت كردن طرفه ماجراست .
وعلاوة بر اين مجرد تعبير از توليت به : ( حمل بنى أبى معيط بر رقاب ناس ) - كه در روايت ابن سعد وديگر روايات مذكور است ( 1 ) - دلالت دارد بر آنكه : توليت اينها بر مردم از قبيل جور وظلم وحيف بوده ، كما لا يخفى .
ونيز عمر در اين روايت خبر داده از اينكه حمل عثمان بنى أبى معيط را بر رقاب مردم موجب قتل أو خواهد شد ، پس ارتكاب امرى كه موجب قتل خليفه وباعث هيجان شرّ عظيم وفساد كبير باشد - كه متكفل بيان شناعت آن
هامش
1 . روايات آن به تفصيل گذشت مراجعه شود به : كنز العمال 5 / 731 ، الاستيعاب 3 / 1119 ، شرح ابن أبي الحديد 1 / 185 - 186 ، الأحكام السلطانية 1 / 12 ، الرياض النضرة 2 / 17 - 18 ( چاپ مصر ) ، إزالة الخفاء 1 / 323 - 324 و 2 / 74 - 75 و 167 و 194 - 195 .