كه تصانيف جلال الدين سيوطى هر چند در عدد بيشتر است ، اما تصانيف ابن حجر أكثر كلان وكبير الحجم واقع اند ، ومضامين جديده وفوايد مفيده دارند به خلاف تصانيف جلال الدين سيوطى ، چنانچه بر عالم متبحر پوشيده نمىماند ، واتقان وضبط در علم حافظ ابن حجر بيشتر از علم جلال الدين سيوطى است هر چند در عبور واطلاع في الجملة جلال الدين سيوطى را زيادت باشد ، از عمده تصانيف ايشان اين كتاب يعنى " فتح الباري شرح البخاري " است كه بعد از اتمام آن شادى كرد ، وقريب به پانصد دينار در وليمه آن صرف نمود ، وشرح ديگر هم بر بخارى دارد كلان تر از " فتح الباري " مسمّى به " هدى الساري " ( 1 ) ومختصر آن شرح نيز دارد ، ليكن اين هر دو به اتمام نرسيدهاند . ( 2 ) انتهى .
پنجم : آنكه فاضل قسطلانى هم مثل محقق عسقلانى تصريح به صحت سند اين روايت فرموده ، پس افاده قسطلانى هم به عنايت رباني وتأييد سبحانى براي تكذيب جزاف وگزاف مخاطب كه به وساوس ظلمانى وهواجس نفساني تكذيب روايت اختلاف ثاني مىنمايد ، وافى وبسند است .
وفضائل ومحامد قسطلانى هم مشهور ومعروف است وخود مخاطب در " بستان المحدّثين " گفته :
هامش
1 . ظاهراً اين كتاب غير از هدى الساري مقدمه فتح الباري است .
2 . تعريب بستان المحدّثين : 171 .