واگر بنابر تنزّل متصدّى جواب شوند ، بر تقديرى كه مراد حدّ خمر باشد ، هيچ طعن متوجه نمىشود ; زيرا كه چون حدّ خمر از روى كتاب وسنت قدرى معين نداشت لابد در تقدير أو أقوال مختلفه به خاطر صحابه مىرسيد ، وعمر . . . نيز قول هر كس را در ذهن خود مىسنجيد تا آنكه اجماع بر صواب ديدِ حضرت على [ ( عليه السلام ) ] وعبد الرحمن بن عوف واقع شد -
كما سبق - .
واگر لفظ ( جدّ ) به ( جيم ) باشد ، كذب محض است ; زيرا كه در زمان أبو بكر صديق صحابه را در ميراث جدّ اختلاف واقع شد ، ودو قول قرار يافت :
قول أبو بكر آنكه به جاى پدر اعتبار كنند .
وقول زيد بن ثابت آنكه أو را هم شريك ميراث مىكنند ويكى از برادران شمارند .
عمر را در ترجيح يكى از اين دو قول تردد بود ، وبا صحابه در اين مسأله مباحثه [ ها ] ( 1 ) ومناظرهها مىكرد ، وبارها براي ترجيح مذهب أبو بكر در خانه اُبىّ بن كعب وزيد بن ثابت وديگر كبراى صحابه رفت ، ودلائل بسيار از جانبين در ذكر آمد ، واين بُرد ومات وگفت وشنيدِ مناظره را عيبى نيست ، بر يك مدّعا هزار دليل [ تقرير ] ( 2 ) مىشود ، وهر دليل قضية جداست ، واين را محل طعن گرفتن ، ناداني است ، وآخرها مذهب زيد بن ثابت نزد أو مرجح
هامش
1 . زيادة از مصدر .
2 . زيادة از مصدر .