يَوْمَ لا يَنْفَعُ مالٌ
روز كه سود نكند و به كار نيايد خواسته
وَ لا بَنُونَ
و نه پسران هيچ احدى را
إِلَّا مَنْ أَتَى اللَّهَ
مگر كسى را كه بيايد به خداى تعالى
بِقَلْبٍ سَلِيمٍ
به دلى خالص از كفر و معصيت چه او مال خود را در راه حق نفقه كرده باشد و فرزندان را به راه حق ارشاد نموده و هر آئينه آن مال و فرزند او را نفع رساند و گفتهاند سلامت قلب اخلاصست در شهادت لا إله الا اللّه محمد رسول اللّه قولى آنست كه دل سليم خالى باشد از حب دنيا و گويند از حسد و خيانت در تيسير گويد از بغض اهل بيت و ازواج و اصحاب پيغمبر صلى اللّه عليه و سلّم و امام قشيرى فرموده كه قلب سليم آنست كه خالى باشد از غير خدا سلمى فرموده كه درو نه آفات دنيا گنجد و نه مطامع عقبى يا خالى باشد از بدعت و مطمئن به سنّت و از سيد طائفه قدس سره منقول است كه سليم مارگزيده بود و مارگزيده پيوسته قلق و اضطراب دارد پس زبان معنى بيان مىكند كه دل سليم دليست كه مدام در مقام جزع و تضرع و زاريست از خوف قطيعت يا از شوق وصلت نظم
ز شوق وصل مىنالم كه تا دستم ديد روزى * ز بيم هجر مىگريم كه ناگه در كمين باشد
همام از گريه خونين و سوز دل مگر چندين * ندانستى كه حال عشقبازان اين چنين باشد
وَ أُزْلِفَتِ الْجَنَّةُ
و روزى كه نزديك گردانيده شود بهشت
لِلْمُتَّقِينَ
براى پرهيزگاران تا از موقف آن را بينند و بمشاهده منازل خود مسرور شوند
وَ بُرِّزَتِ الْجَحِيمُ
و ظاهر ساخته شود دوزخ
لِلْغاوِينَ
براى گمراهان تا در ان نگرند و مقامات خود را ببينند و غم و الم ايشان بيفزايد
وَ قِيلَ لَهُمْ
و گويند مر ايشان را يعنى فرشتگان به حكم حق سبحانه از ايشان پرسند كه
أَيْنَ ما كُنْتُمْ
كجااند آنچه بوديد كه پيوسته
تَعْبُدُونَ
مىپرستيد آن را
مِنْ دُونِ اللَّهِ
بجز خداى تعالى يعنى كجااند خدايان شما كه بديشان اميدوار بوديد
هَلْ يَنْصُرُونَكُمْ
هيچ يارى نمىدهند شما را بدفع عذاب از شما
أَوْ يَنْتَصِرُونَ
يا نگاه نمىدارند خود را از حلول عقوبت بر ايشان
فَكُبْكِبُوا
پس بر روى درافكنده شوند
فِيها
در دوزخ
هُمْ
بتان
وَ الْغاوُونَ
و گمراهان يعنى پرستندگان ايشان
وَ جُنُودُ إِبْلِيسَ
و به دوزخ افگنده شوند لشكرهاى ابليس يعنى متابعان وى از جن و انس
أَجْمَعُونَ
همه ايشان
قالُوا
گويند كافران
وَ هُمْ فِيها
و حال آنكه ايشان در دوزخ
يَخْتَصِمُونَ
دشمنى مىكنند با يكديگر يعنى عبده و اصنام مخاصمه مىكنند و بتپرستان با بتان مىگويند
تَاللَّهِ إِنْ كُنَّا
به خدائى كه ما بوديم
لَفِي ضَلالٍ مُبِينٍ
در گمراهى هويدا و پيدا
إِذْ نُسَوِّيكُمْ
وقتى كه برابر مىكرديم شما را در استحقاق عبادت
بِرَبِّ الْعالَمِينَ
به پروردگار عالميان
وَ ما أَضَلَّنا
و گمراه نكردند ما را و بر ضلالت نداشتند
إِلَّا الْمُجْرِمُونَ
مگر بدكاران از مهتران ما يا از ديوان .