يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا
اى گروه گرويدگان
إِنَّ مِنْ أَزْواجِكُمْ
به درستى كه بعضى از زنان شما
وَ أَوْلادِكُمْ
و فرزندان شما كه مانع مىشوند از هجرت
عَدُوًّا لَكُمْ
دشمناناند مر شما را
فَاحْذَرُوهُمْ
پس از ايشان حذر كنيد و بگريه و زارى ايشان فريفته شده ترك هجرت منمائيد اين آيت بديشان رسيد هجرت كردند چون ياران مهاجر را ديدند هر يك در احكام دين فقيهى كامل و دانائى فاضل شده قصد عقوبت زن و فرزند كردند كه ما از جهت شما از علم و فضل بىبهره ماندهايم و بدين سبب از ايشان نفقه بازگرفتند مراسم مرحمت فروگذاشتند حق سبحانه و تعالى فرمود
وَ إِنْ تَعْفُوا
و اگر عفو كنيد از جرمها كه كردهاند
وَ تَصْفَحُوا
و درگذرانيد
وَ تَغْفِرُوا
و بپوشانيد آن را و عذر ايشان بپذيريد
فَإِنَّ اللَّهَ
پس به درستى كه خداى
غَفُورٌ رَحِيمٌ
آمرزنده و مهربان است با شما همان معامله كند
إِنَّما أَمْوالُكُمْ
جز اين نيست كه مالهاى شما
وَ أَوْلادُكُمْ
و فرزندان شما
فِتْنَةٌ
آزمايش است تا ظاهر گردد كه كدام از شما حق را بر ايشان ايثار مىكند و كدام دل در مال و ولد بسته از محبّت الهى كرانه مىگيرد
وَ اللَّهُ عِنْدَهُ
و خداى تعالى نزديك او است
أَجْرٌ عَظِيمٌ
مزدى بزرگ مر كسى را كه محبّت او مر خداى را و رسول را غالب باشد بر محبّت مال و فرزند
فَاتَّقُوا اللَّهَ
پس بترسيد از عذاب خدا و بپرهيزيد از موجبات آن
مَا اسْتَطَعْتُمْ
آنچه توانيد اين آيت ناسخ آن حكم است كه اتقوا اللّه حق تقاته در كشف الاسرار آورده كه در يك آيت اشاره مىكند بواجب امر و در ديگرى بواجب حق و واجب امر بماند و واجب حق را رقم نسخ بركشيد زيرا كه حق ، بنده را كه مطالبه كند بواجب امر كند تا فعل وى در دائره عفو داخل تواند شد و اگر بواجب حق او را بگيرد طاعت هزارساله و معصيت هزارساله آنجا يك رنگ دارد بيت
بىنيازى بين و استغنا نگر * خواه مطرب باش و خواهى نوحهگر
وَ اسْمَعُوا
و بشنو سخن خداى را
وَ أَطِيعُوا
و فرمان بريد او را
وَ أَنْفِقُوا
و نفقه كنيد
خَيْراً
بهتر را يعنى هر چه نيكوتر بود در راه حق بدهيد
لِأَنْفُسِكُمْ
براى نفسهاى خود چه فوائد آن بوى مىرسد يعنى بشما مىرسد
وَ مَنْ يُوقَ
و هر كه نگاه داشته شود
شُحَّ نَفْسِهِ
از بخل نفس خود يعنى خداى را امساك نكند و در راه وى بذل نمايد
فَأُولئِكَ
پس آن گروه منفقان
هُمُ الْمُفْلِحُونَ
ايشان رستگارانند در دنيا از مخوفات و در عقبى از عقوبات
إِنْ تُقْرِضُوا اللَّهَ
اگر قرض بدهيد خداى را يعنى صدقه كنيد مال را در آنچه فرمايد
قَرْضاً حَسَناً
قرضى مقرون باخلاص يا صدقه دهيد از طيب نفس
يُضاعِفْهُ
زياده گرداند خداى تعالى آن را
لَكُمْ
براى شما يكى را ده تا هفصد يا هزار يا چهارصد هزار يا به غير حساب
وَ يَغْفِرْ لَكُمْ
و بيامرزد گناهان شما را كه پيش ازين بوده باشد از امساك و ترك انفاق
وَ اللَّهُ شَكُورٌ
و خدا جزادهنده سپاسداران است عطيه جزيل در برابر صدقه قليل مىدهد
حَلِيمٌ
بردبار است به عقوبت ممسكان و بخيلان تعجيل نمىكند
عالِمُ الْغَيْبِ وَ الشَّهادَةِ
داناى نهان و آشكار است مىداند آنچه ظاهر مىكنند از تصدق و آنچه پنهان مىدارند در دلها از ريا و اخلاص
الْعَزِيزُ
غالب است انتقام تواند كشيد از كسى كه صدقه او خالص نبود
الْحَكِيمُ
حكمكننده است بكرامت آنها كه از روى صدق تصدق نمايد .