به اين مقدار كفايت كن و خداى را به اندازه عقل خود ، اندازهگيرى مكن كه از هلاك شوندگان مىشوى .
4 . زيباترين آفريدهها
روايت شده است كه امام على عليه السلام اين خطبه را در مسجد كوفه القا فرمود . او روى سنگى كه جعدة بن هبيره مخزومى « 1 » آن را ساخته بود ، ايستاد و در حالى كه لباسى از پشم در تن داشت و بند شمشيرش از ليف خُرما بود و يك جفت كفش از ليف خُرما ، به پا داشت . و نشان سَجده بر پيشانى او ، همچون داغ شتر بر زانو ، « 2 » فرمود :
« ستايش خداى را كه به سوى اوست بازگشتن آفريدگان ، و پايان كارهاى جهان ، « 3 » او را سپاس مىگوييم بر احسان وى كه فراوان است ، و برهان او كه رخشان است ، و بخشش او كه افزون است ، و نعمت او كه از اندازه برون است . ستايشى كه حق او را گزارد ، و سپاس او را به جاى آرَد ، و به پاداش او نزديك كنند . « 4 » باشد ، و فزونى نعمت او سبب شونده و از او يارى مىخواهيم ، يارى خواستن آن كس كه فضل او را اميدوار است ، « 5 » و بخشش او را در انتظار و دفع زيان را بِدو اعتماد دارند و فزونى نعمت او را اقرار آورند به گفتار و كردار برابر او فروتن و خوار ؛ و بِدو مىگرويم ، گرويدن آن كس كه با يقين بِدو اميد دارد و با ايمان روى به او آرَد و برابر او خوار باشد ، و بى ريايش به
هامش
( 1 ) . فرزند خواهر امام على عليه السلام ، ام هانى ، دختر ابىطالب ، براى مطالعه شرح حال او نك : بحار الانوار ، ج 4 ، ص 313 ولغتنامه دهخدا ، تهران ، ( 1325 - 1945 ) . .
( 2 ) . مرجعى كه در حال سجود نماز ديده مىشود :« سِيماهُمْ فِي وُجُوهِهِمْ مِنْ أَثَرِ السُّجُودِ »( فتح ، آيه 29 ) . .
( 3 ) . قرآن تأكيد دارد كه « بازگشت همه به سوى خداست :. « وَ إِلَى اللَّهِ الْمَصِيرُ »، فاطر ، آيه 18 ؛ بقره ، آيه 18 و آل عمران ، آيه 28 و همچنين آيه« وَ لِلَّهِ عاقِبَةُ الْأُمُورِ » .حج ، آيه 41 و لقمان ، آيه 22 ،« وَ إِلَى اللَّهِ عاقِبَةُ الْأُمُورِ ». .
( 4 ) . شورى ، آيه 26 :« وَ يَسْتَجِيبُ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ وَ يَزِيدُهُمْ مِنْ فَضْلِهِ وَ الْكافِرُونَ لَهُمْ عَذابٌ شَدِيدٌ ». .
( 5 ) . فاتحه ، آيه 4 :« إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَ إِيَّاكَ نَسْتَعِينُ ». .