رياست آدميان ، انسانى كه با بينش ويژهاش به قلهء ترقّى و كمالات راه يافته ، ستارهء درخشانى كه در پهناى آسمان فضيلت مىدرخشد و فكر عاليش بر همگان امتياز دارد و انديشههاى تابناكش پرورش دهندهء افكار و روش پسنديدهاش ، سرمشق فرمانروايان جهان است ، اولجايتو خدابنده محمّد ، سلطان روى زمين كه خداوند سلطنتش را تا قيامت پاينده نمايد و پرچم پيروزى و نصرتش هميشه در اهتزاز ، و دولتش از تغيّر و زوال در امان باشد - مبنى بر نگارش كتابى در فضايل امير مؤمنان على بن ابى طالب - عليه افضل الصلاة و السّلام - انتشار يافت ، فرمان آن جناب را امتثال نموده و به دستور همايونى كه بر آن اصرار داشت مبادرت ورزيده و با سرعت هر چه بيشتر در انجام آن سعى نمودم و آن كتاب را « كشف اليقين در فضائل امير المؤمنين » نام نهاده و به دور از تطويل و در حدّ اختصار به تحرير كشيدم ، زيرا تطويل كلام در اين زمينه ، موجب خستگى و ملال خواننده خواهد بود ، چرا كه فضايل و مناقب آن حضرت از حيطهء شمارش به دور و از توان بشر خارج است : ( 1 ) چنان كه أخطب خوارزم از ابن عباس رحمه اللَّه نقل كرده است كه رسول اكرم صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم فرمود :
اگر درختان سر به فلك كشيده ، قلم شوند ، درياها با آن همه وسعت مركب گردند ، جنيان حسابگر و آدميان نويسنده باشند ، بىترديد نمىتوانند فضايل على ابن ابى طالب را برشمارند « 1 » . مؤلف گويد : آن كس كه پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم اين گونه او را توصيف و تمجيد نموده چگونه مىتوان فضايل او را برشمرد و زبان را در توصيف او گشود و مناقب وى را بيان نمود .
يكى از شاعران كه ( در نظم قدرتى بالا داشت ) امّا از مدح و ثناى مولا لب فرو بسته و در اين وادى گام نمىنهاد ، مورد ملامت قرار گرفت ، شعرى سروده و ناتوانى خويش را
هامش
( 1 ) مناقب خوارزمى ، ص 2 ، با اندك تفاوتى در نقل حديث ؛ فصل نوزده ، ص 235 همين كتاب ، با تقديم و تأخير در بعضى جملهها ؛ كشف الغمّهء اربلى ، ج 1 ، ص 111 ؛ تذكرة الخواص سبط بن جوزى ، ص 23 ؛ فرائد السمطين حموينى ، ج 1 ، ص 16 مقدمه ؛ مناقب صدگانهء ابن شاذان ، ص 115 ، ج 99 ؛ ينابيع المودة قندوزى ، ص 121 ، باب 40 ؛ كفاية الطالب گنجى ، ص 251 ، باب 62 .