اين انديشمند مفصلًا آگاه شود ، ولى اجمالًا عرض مىشود كه علامه اقبال صد سال پيش در شهر سيالكوت در ايالات پنجاب به دنيا آمد .
تولد او را در 22 فوريه سال 1873 ميلادى نوشتهاند . اما در جشنى كه پنجاه سال قبل در نظام كالج حيدرآباد دكن برگزار شد ، پروفسور داعىالاسلام در خطابهء جالبى كه در حضور خودش ايراد كرد تولد او در سال 1875 ميلادى ذكر كرد . اما اكنون براى ما روز تولد او مطرح نيست بلكه بايد به انديشههاى مردى بپردازيم كه به علوم وسيع فلسفه و رياضيات احاطه داشت و در عين حال در رأس شعراى پارسىگوى هدفش اسلامى بود . او طبع شاعرى را در تملق سرايى و مجلسآرايى اشراف و حكام صرف نمىكرد بلكه آن را در خدمت آگاهى مردم و دميدن روح آزادى در ميان ملّت به خواب رفتهء اسلام به كار بست . او پس از ژتحصيلات عالى در سيالكوت و لاهور و فرا گرفتن زبان پارسى و عربى به دريافت درجهء فوقليسانس در رشتهء فلسفه و اخذ يك قطعه مدال علمى نايل شد و در سال 1323 رهسپار اروپا شد .
وقتى كه به هندوستان بازگشت ، از تمام مفاسد غرب مطلع بود و به خاطر همين آگاهى ، نسبت به اشخاصى كه از ايران و كشورهاى ديگر به اروپا رفته و مجذوب غرب شده بودند ، نفرت پيدا كرد . تا جايى كه سالهاى بعد در آثارش مىخوانيم كه مىنويسد : « اى كاش آن چند سال عمر من در فرنگ ضايع نشده بود » .
او تحصيلات عالى خود را در اروپا - آكسفورد و مونيخ - تمام كرده بود و به مقام رفيع علمى رسيده بود ولى با اين حال مىگويد : « كاش آن چند سال عمر من در فرنگ ضايع نشده بود » .
اقبال از فلسفه كه يكى از رشتههاى تخصصى او بود و به او امتياز
مفخر شرق سيد جمال الدين اسد آبادى (فارسى) — صفحة 554
مساهمون: أحمد أمين
ص٥٥٤