اما حديث افزودنىهاى قرآنى كه نزد امام ( ع ) است - با گمان درست پنداشتن آن - ناظر بر افزودنىهايى در تاويل است نه در خواندن ( متن ) . يعنى اين افزودنىها تفسير قرآن است و نه بخشى از آن ، همانگونه كه آيت اللّه خوئى در كتاب البيان « 1 » ذكر كرده و همانطور كه در هامش صحيح بخارى « 2 » در بيان اين آيه آمده است كه : حافظ اين آيه را اينگونه آورده :
« لا يَسْتَوِي الْقاعِدُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ
- ابى ذر من المومنين -
وَ الْمُجاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ . »
« 3 » و در همان كتاب آمده كه افزودن لفظ « ابى ذر من المومنين » در معناى تفسيرى آن است نه خواندن .
اهل سنت و قرآن
با توجه به آنچه نويسنده كتاب « نكات برجسته » ما را بر آن داشته و از جايگاه دفاع از خود و از اينرو كه كتاب بخارى در نزد اهل سنت به گفته شيخ الخطيب ، صحيح است ، ما آنچه را در اين كتاب آمده مو به مو نقل مىكنيم : « عمر بر منبر نشست . پس از آنكه اذانگو خاموش شد ، برخاست و حمد و ثناى خدا را آنگونه كه شايسته است ، بجا آورد و آنگاه گفت : اما بعد ، همانا من امروز مىخواهم سخنى را بر شما بازگويم كه مقدر شده آن را بگويم و نمىدانم شايد در ميان آن اجلم ( در رسيده ) باشد پس هركه از شما آن را به خرد دريافت و آن را دانست ، به هركجا كه مقصدش كشاندش ، آن را ( به
هامش
( 1 ) - البيان : 173 .
( 2 ) - هامش صحيح بخارى : 5 / 227 چ 1377 ه .
( 3 ) - نساء : 94 . هرگز مومنانى كه بدون عذر از جهاد باز نشستند با آنان كه به جان و مال در راه خدا جهاد كنند يكسان نيستند .