( 1 )
اردوگاه اموى
اما « اردوگاه اموى » مجموعهاى از خيانتكاران و وجدانفروشانى بود كه هيچ انسان شريفى در ميان آنان وجود نداشت ؛ همچنانكه آنان ، بدون هيچ شكى ، يقين داشتند كه به گمراهى و انحراف از راه راست رفته بودند . . . كه بعضى از مشخصات آنان چنين بوده است :
( 2 )
1 - نداشتن اراده
نشانهء آشكار در آن سپاه ، فقدان اراده و اختيار بود ؛ زيرا بيشتر آنان - بنا به گفتهء مورخان - دلهايشان با امام و شمشيرهايشان بر عليه آن حضرت بود ! آنان به جنگ با كسى شتافته بودند كه به حقانيّت وى عقيده داشتند و مىدانستند تنها او بود كه اهداف و خواستههايشان را محقق مىساخت و اگر ذرّهاى شعور و احساس مىداشتند ، جان و دلشان را فداى او مىنمودند و پس از آنكه با خداوند عهد بسته بودند كه او را يارى و از او حمايت كنند ، به وى خيانت نمىنمودند .
( 3 )
2 - اضطراب و سرگردانى
سرگردانى و خود خيانتى ، جان بسيارى از افراد اردوگاه اموى را در اختيار گرفته بود ؛ زيرا آنان مىدانستند كه بر پرتگاه باطل قرار دارند و حضرت حسين عليه السّلام و يارانش ، بر طريق حق هستند . به طورى كه « شبث بن ربعى » كه يكى از بزرگان آن سپاه و از عوامل رهبرى در آن بوده ، اين موضوع را بيان نموده