مىگردند » « 1 » .
( 1 ) چه سخنان درخشانى كه واقعيت مردمان را در تمام مراحل تاريخ بيان مىدارد ؛ زيرا آنان در هر زمان و هر مكان بندگان دنيا هستند اما دين ، هيچگونه سايهاى در اعماق وجودشان ندارد و هرگاه طوفانى از بلا بر آنها عارض شود ، از دين ، بيزار مىشوند و از آن دور مىگردند . . .
( 2 ) آرى ، دين ، در جوهرهاش تنها نزد امام حسين و برگزيدگان از اهل بيت و ياران آن حضرت است كه احساساتشان با آن ممزوج شده و عواطفشان با آن ، درآميخته است ، لذا آنان به سوى صحنههاى مرگ شتافتند تا مقام آن را بالا برند و با فداكاريهايشان ، درسهايى در وفادارى اعجابانگيز نسبت به دين ، ارائه نمايند .
( 3 ) امام ، پس از حمد و ثناى پروردگار ، خطاب به يارانش فرمود : « اما بعد :
آنچه را مىبينيد به ما رسيده است ، دنيا دگرگون و ناآشنا گشته و معروف آن پشت كرده از آن نمانده است جز تهماندهاى همچون تهماندهء ظرف و زندگى پستى همچون غذاى ناخوشايند ، آيا نمىبينيد كه به حق عمل نمىشود و از باطل دورى نمىگردد تا انسان مؤمن به ديدار خداوند راغب شود كه من مرگ را جز سعادت و زندگى با ستمكاران را جز پستى نمىبينم » « 2 » .
( 4 ) امام ، اين سخنان را دربارهء آنچه از محنتها و بلاها بر آن حضرت وارد شده
هامش
( 1 ) ابو هلال حسن بن عبد اللّه عسكرى در كتاب خود « الصناعتين » ، سخن امام حسين را به اين صورت ضبط كرده است كه : « مردم ، بندگان دنيا هستند و دين ، بيهوده بر زبانهاى آنان است ، تا وقتى زندگىشان در رفاه بگذرد ، آن را نگه مىدارند و هرگاه گرفتار بلا شوند ، دينداران اندك مىگردند » .
( 2 ) طبرانى ، معجم 3 / 122 ، ترجمة الامام الحسين ، ص 214 . ابن عساكر ، تاريخ 14 / 217 - 218 . ذهبى ، تاريخ اسلام 5 / 112 . حلية الاولياء 2 / 39 .