مقدمهء مترجم
در تقسيمبندى معنا در دانش معناشناسى ، با انواع هم معنايى « 1 » ، چند معنايى « 2 » ، تناقض معنايى « 3 » شمول معنايى « 4 » و تضاد معنايى « 5 » مواجه هستيم . « وجوه و نظاير » در قرآن كريم را مىتوان از نوع چند معنايى به شمار آورد . در تعريف « چند معنايى » آوردهاند : « ما در زبان تنها با واژههاى مختلف كه داراى معانى گوناگون هستند ، سروكار نداريم بلكه به برخى واژهها برمىخوريم كه به تنهايى از چند معنا برخوردارند . اين مسأله را چند معنايى و چنين كلماتى را چند معنا « 6 » مىناميم . » « 7 »
« وجوه و نظاير » ، بدين معناست كه واژهء واحدى در چند جاى قرآن به يك لفظ و يك حركت آمده است ولى در هرجا معنايى غير از معناى ديگر دارد . اگر لفظى در يك جا و همان لفظ در جاى ديگرى آمده باشد ، « نظاير » گوينده و تفسير هر واژه به معناى غير از معناى ديگر ، « وجوه » نام دارد « 8 » .
نظاير را بر واژگان اطلاق مىكنند و وجوه را بر معانى ؛ اما سيوطى بر اين
هامش
( 1 ) -synonymy .( 2 ) -polysemy .( 3 ) -incompatibility .( 4 ) -hyponymy .( 5 ) -entailment .( 6 ) -polysemic .( 7 ) - فرانك پالمر : نگاهى تازه به معناشناسى ، ترجمهء كوروش صفوى ، نشر مركز ، چاپ اول 1366 ، ص 115 .
( 8 ) - حاجى خليفه : كشف الظنون عن اسامى الكتب و الفنون ، وكالة المعارف ، 1943 ، ج 2 ، ص 2001 .