أو حرام است وبايد آن را به صاحب كار بدهد ، ولى اگر أجير شود كه ساختمان را تمام
كند وبراي خود اختيار بگذارد كه خودش بسازد يا به ديگرى بدهد در صورتي كه
مقدارى خودش كار كرده وباقي را به كمتر از مقدارى كه أجير شده به ديگرى بدهد ،
زيادى آن براي أو حلال مىباشد .
( مسأله 2225 ) اگر رنگرز قرار بگذارد كه مثلا پارچه را با نيل رنگ كند
چنانچه با رنگ ديگر رنگ نمايد حق ندارد چيزى بگيرد .
احكام جعاله ( مسأله 2226 ) جعاله آنست كه انسان قرار بگذارد در مقابل كارى كه براي أو
انجام مىدهند مال معينى بدهد ، مثلا بگويد هر كس گمشده مرا پيدا كند ، ده تومان
به أو مىدهم ، وبه كسى كه اين قرار را مىگذارد ( جاعل ) وبه كسى كه كار را انجام مىدهد
( عامل ) مىگويند . وفرق بين جعاله واجاره اين است كه در اجاره بعد از خواندن
صيغه ، أجير بايد عمل را انجام دهد وكسى هم كه أو را أجير كرده اجرت را به أو
بدهكار مىشود ، ولى در جعاله اگر چه عامل شخص معين باشد مىتواند مشغول عمل
نشود ، وتا عمل را انجام ندهد ، جاعل بدهكار نمىشود .
( مسأله 2227 ) جاعل بايد بالغ وعاقل باشد واز روى قصد واختيار قرارداد
كند وشرعا بتواند در مال خود تصرف نمايد . بنابر اين جعاله آدم سفيه - كسى كه
مال خود را در كارهاى بيهوده مصرف مىكند - صحيح نيست .
( مسأله 2228 ) كارى را كه ( جاعل ) مىگويد براي أو انجام دهند ، بايد حرام
يا بىفائده يا از واجباتى كه شرعا لازم است مجانا آورده شود نباشد پس اگر بگويد
هر كس شراب بخورد ، يا در شب بجاى تاريكى برود يا نماز واجب خود را بخواند
ده تومان به أو مىدهم ( جعاله ) صحيح نيست .
( مسأله 2229 ) اگر مالي را كه قرار مىگذارد بدهد معين كند مثلا بگويد هر