مىگويد : « يقين ، ملاك قلب است و كمال ايمان ، و بهوسيلهء يقين خداوند شناخته مىشود ، و بهوسيلهء عقل از خداوند بازداشته مىشود . »
ورّاق همچنين مىگويد : يقين بر سه گونه است : يقين خبر ، يقين دلالت ، و يقين مشاهده . اينگونهها نزد ديگر صوفيان و اهل حق نامهايى ديگر هم دارند ؛ يعنى علم اليقين كه ابن عربى آن را به آنچه كه « دليل ارائه نمايد » تعريف مىكند ؛ و عين اليقين كه مىگويد همان « دستاورد مشاهده و كشف است » ؛ و حق اليقين كه به نظر او ، همان « آن علمى كه آن مشهود براى او اراده شده ، حاصل مىشود » ، است . هجويرى در كشف المحجوب مىگويد : « مراد از علم اليقين ، علم به معاملات دنيا و احكام اوامر است ؛ و مراد از عين اليقين ، علم به حال جان كندن هنگام از دنيا رفتن ؛ و مراد از حق اليقين ، علم به كشف رويت در بهشت و كيفيّت احوال آن به عيان است . علم اليقين ، درجهء دانشمندان به حكم استقامتشان در احكام امور ؛ و عين اليقين ، مقام عارفان به حكم آمادگىشان به مرگ ؛ و حق اليقين ، همان محلّ فناى دوستان به حكم اعراضشان از همهء موجودات است . پس ، علم اليقين به مجاهده است ؛ و عين اليقين به همخويى و همنشينى ؛ و حق اليقين به مشاهده . »
معنا شناسى واژگان قرآن (فرهنگ اصطلاحات قرآنى) (فارسى) — صفحة 654
مساهمون: صالح عضيمة
ص٦٥٤