قرين ( همنشين )
« قرنت البعير بالبعير » يعنى جمع شدند ؛ و « قرن الشىء بالشى » به آن رسيد . و اقتران همان اجتماع دو يا چند چيز در يكى از معانى و يا در امرى . « اقترن الشىء بغيره » يعنى با آن مصاحبت كرد . قرين هم دوست و زن را « قرينه » گويند ؛ چون ملازم و مصاحب مرد است و هميشه با اوست . اين اصطلاح در چند جا از قرآن آمده است و در هر مورد معنايى متناسب و هماهنگ با ديگرى دارد ، ولى در شكل و اسلوب اندكى متفاوت است .
به عنوان شيطان آمده است و به آن در آيات
وَ مَنْ يَعْشُ عَنْ ذِكْرِ الرَّحْمنِ نُقَيِّضْ لَهُ شَيْطاناً فَهُوَ لَهُ قَرِينٌ
« 1 » ؛
وَ مَنْ يَكُنِ الشَّيْطانُ لَهُ قَرِيناً فَساءَ قَرِيناً
« 2 » تصريح نموده است . بدون تصريح هم آمده است ، ولى معنا بنا به اتّفاقنظر بزرگان تفسير به شيطان برمىگردد ؛ مثل آيهء
قُرَناءَ فَزَيَّنُوا لَهُمْ ما بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَ ما خَلْفَهُمْ
« 3 » . حكيم سلطان محمّد گنابادى معتقد است ، علّت اين اقتران به دو علّت عمده بازمىگردد : 1 - وجود انسان در مادّه و محصور شدن وى در
هامش
( 1 ) - زخرف ( 43 ) آيهء 36 : و هركس از ياد خدا رويگردان شود شيطان را به سراغ او مىفرستيم پس همواره قرين اوست .
( 2 ) - نساء ( 4 ) آيهء 38 : و هركس شيطان يار او باشد چه بد همدمى است .
( 3 ) - فصّلت ( 41 ) آيهء 25 : ما براى آنها همنشينانى ( زشت سيرت ) قرار داديم كه زشتىها را از پيشرو و پشت سر آنها در نظرشان جلوه دادند .