سرقفلى
مسأله 2846 - كساني كه خانه يا دكان يا غير آنها را از صاحبانش اجاره مىكنند ،
مدت اجاره كه به سر رسيد حرام است بدون اذن صاحب محل در آنجا أقامت كنند ، وبايد محل
را فورا با عدم رضايت صاحبش تخليه كنند ، واگر نكنند غاصب وضامن محل ، وضامن مثل
مال الاجاره آن هستند وبراي آن به هيچ وجه حقي شرعأ نيست ، چه مدت اجاره آنها كوتاه
باشد يا طولانى ، وچه بودن آنها در مدت اجاره موجب زيادت ارزش محل شده باشد يا نه ،
وچه بيرون رفتن از محل ، موجب نقض در تجارتشان باشد يا نه .
مسأله 2847 - اگر كسى از مستأجر سابق كه مدت اجارهاش گذشته است ، آن محل
را اجاره كند ، اجارهاش صحيح نيست ، مگر به اجازه صاحب محل ، وتوقفش در محل حرام
وغصب است ، واگر به محل خسارت وارد شود يا تلف شود ، موجب ضمان است براي اين
شخص ، ومادامى كه توقف نموده است ، بايد مثل مال الاجاره را به صاحب محل بپردازد .
مسأله 2848 - اگر شخص غاصب كه مستأجر سابق است ، چيزى به عنوان سرقفلى
از شخصي كه محل را به أو اجاره داده است بگيرد ، حرام است ، واگر آنچه را كه گرفته
است تلف كند يا به حادثهاى تلف شود ضامن دهنده است .
مسأله 2849 - اگر محلى را اجاره كند در مدتي وحق داشته باشد كه به غير اجاره دهد
در بين مدت واجاره محل ترقى كند ، مىتواند آن محل را اجاره دهد به همان مقدار كه اجاره
كرده است ، ومقدارى هم بعنوان سرقفلى از آن شخص بگيرد كه به أو اجاره دهد ، مثلا اگر
دكانى را اجاره نموده ده سال به ما هي ده تومان ، وپس از مدتي اجاره محل افزايش پيدا كرد به
ما هي صد تومان ، در صورتي كه حق اجاره داشته باشد مىتواند آنجا را در ما بقي مدت اجاره
دهد به ما هي ده تومان ، ويك هزار تومان مثلا به رضايت طرفين از آن شخص بگيرد كه محل
را به أو اجاره دهد .
مسأله 2850 - اگر محلى را اجاره كند از صاحبش وشرط كند بر أو كه مدت بيست
سال مثلا قيمت اجاره را بالا نبرد وشرط كند كه اگر محل مذكور را به غير تحويل داد ،
صاحب محل با شخص ثالث نيز همين نحو عمل كند ، واگر ثالث به ديگرى تحويل داد ، ونيز
همين نحو عمل كند واجاره را بالا نبرد ، جايز است از براي مستأجر كه محل را به ديگرى
تحويل دهد ومقدارى سرقفلى از أو بگيرد كه محل را به أو تحويل دهد ، وسرقفلى به اين نحو
حلال است ودومى به سومى وسومى به چهارمى نيز مىتواند به حسب قرار تحويل دهد واز
أو به اين عنوان سرقفلى بگيرد .